Այցերու գումար - Total Pageviews - Total de visitas

29.12.12

Ֆրանսիայի Հայկական Թանգարանի ճակատագրի մտահոգութեամբ


ՄԵԼԱՆԻԱ ԲԱԴԱԼԵԱՆ

Արտերկրում գտնուող հայկական մշակութային-կրթական իւրաքանչիւր հաստատութիւն որպէս համասփիւռքեան օրգանիզմի անբաժանելի մաս, իր դերն ու նշանակութիւնը եւ ազդեցութիւնը ունի ամբողջ կառոյցի վրայ: Եւ, բնականաբար, դրանց հետ կապուած որեւէ փոփոխութիւն, աշխատանքների դադարեցում, փակում եւ այլն ակնյայտօրէն թուլացնում են հայկական ինքնութեան պատնէշները, յուսահատական տրամադրութիւններ առաջացնում հայութեան մէջ: Նման ցաւալի իրողութիւն ապրեց սփիւռքահայութիւնը վերջերս Կիպրոսի «Մելգոնեան» վարժարանի փակման հետ կապուած:

28.12.12

Հիմա Արտաքին Գործոց նախարարութեան շէնքը ուղղակի չի ծախուիր, այլ... աճուրդով կը ծախուի

Հինգշաբթի, Դեկտեմբեր 27ին Հայաստանի Հանրապետութեան կառավարութիւնը որոշած է կառավարական թիւ 2 մասնաշէնք հասցէն գտնուող 14.241,9 քառակուսի մեթր մակերեսով շէնքը (Արտաքին Գործոց նախարարութիւնը), շինութիւնները եւ անոնց սպասարկման եւ օգտագործման յատկացուած հողամասի պետական բաժնեմասը աճուրդով ծախել։
Գոյքի աճուրդի մեկնարկային գինը սահմանուած է 51.200.000 ամերիկեան տոլար:

26.12.12

Սուրիահայերը միջո՞ց են Թուրքիոյ համար

ԱՐԻՍ ՆԱԼՃԸ

Կ. Պոլսոյ Հայոց Պատրիարքարանը Նոյեմբեր 26-ին հանդէս եկած էր սուրիահայերուն մարդասիրական օգնութիւն տրամադրելու առաջարկով: Այս նախաձեռնութեան առիթով տեղի ունեցած հանդիպումներուն ընթացքին կարծես կ՚ուրուագծուի ճանապարհային քարտէս մը, որ կ՚ուղենշէ, թէ Թուրքիա յառաջիկայ քանի մը տարիներուն իր ներքին եւ արտաքին քաղաքականութեան մէջ ինչպիսի՞ յարաբերութիւններ պիտի հաստատէ հաստատէ հայութեան հետ:

25.12.12

Preventing the Coming U.S. Disaster in the Caucasus

David Boyajian
 
The United States is risking a disastrous renewal of war in the Caucasus between Armenians and Azeris over the breakaway Armenian-populated Republic of Mountainous Karabagh (RMK, or Artsakh in ancient Armenian).
A new war between Azerbaijan and RMK (with its ally, Armenia) would undoubtedly destroy much of Azerbaijan’s energy industry. This includes key Azeri oil and gas pipelines that lie just a few miles north of RMK and snake through Georgia and Turkey.
Azerbaijan’s economy and corrupt government are massively dependent on oil and gas revenue and would be in deep trouble. The already conflict-ridden Caucasus—recall the Abkhazia stalemate and 2008’s Russian-Georgian war over South Ossetia—would be hopelessly destabilized.  U.S. policy, in particular, would lie in tatters.

24.12.12

Ժան Ալմուխեան. «Որքան կարողացած եմ, իմ արուեստս ծառայեցուցած եմ հայապահպանութեան նպատակին»»

ՀԱՅԿ ԿԱՐԱՊԵՏԵԱՆ


2012 թ. լրացած է արժանթինահայ յայտնի երգահան  ու խմբավար Ժան Ալմուխեանի ծննդեան 80ամեակը եւ երաժշտական գործունէութեան 55ամեակը: Ան 1957էն ի վեր հիմնադիր ղեկավարն է Պուէնոս Այրէսի «Արաքս» երգչախումբին։ Ալմուխեանի յոբելեանը տօնուած է նաեւ Հայաստանի մէջ՝ Հոկտեմբեր 6ին «Արամ Խաչատուրեան» համերգասրահը տեղի ունեցած համերգով։  Ստորեւ կու տանք համերգի նախօրեակին կատարուած հարցազրոյցը։ .

23.12.12

From Der Zor to Majdanek: Genocide Trivialized in Scandinavia

Suzanne Khardalian
 
Two appalling events took place in Scandinavia last week. It all started when the Armenian Genocide Museum and Institute in Yerevan started putting together a small exhibition on Scandinavia and the Armenian Genocide about two years ago. The exhibit began touring the Scandinavian capitals this year, and came to the Danish capital, Copenhagen, about a month ago, where it was set up in a room belonging to the Royal Library (yet located at the University of Copenhagen). The surprise came when the director of the Royal Library, Erland Kolding Nielsen, in his opening speech announced there would be an “alternative” exhibition arranged by the Turkish Embassy, with the announced title, “The so-called Armenian genocide.” What to do? Protest, of course. Indeed, the Royal Library has since garnered heavy criticism from the media and from historians over its decision. Nielsen, however, has denied that the institution buckled under pressure from Turkey.
“We have simply given them the opportunity to show their alternative exhibition,” he said. So, for now, it is business as usual. The exhibition is still scheduled.

A Controversial Genocide

Robert Ellis
 
The Danish Royal Library has, together with the Armenian embassy, held an exhibition on “The Armenian genocide and the Scandinavian reaction” though due to protests from the Turkish embassy, the library’s director, Erland Kolding Nielsen, has agreed to hold an alternative exhibition titled, “The so-called Armenian genocide.”
This decision has caused widespread debate and 37 Turkish intellectuals, including Taner Akçam, Cengiz Aktar, Murat Belge, Baskın Oran and İpek and Oral Çalışlar, have in an open letter in Denmark’s leading daily Berlingske called on the library’s director to reconsider his decision. In their view, the Turkish government has followed a policy of denial for more than 90 years, culminating in the murder of Hrant Dink in 2007. To allow the Turkish government to arrange an alternative exhibition will only support this policy.

22.12.12

Turning Poison into Medicine: My Journey as Producer of "Three Apples Fell from Heaven"

Sona Tatoyan
I love to walk. I can walk for hours and hours in New York City, my current home. My great-grandmother Lucine loved to walk. In the mid- to late-1950′s, she would walk for miles and miles through Aleppo and into the outskirts with my toddler father on her shoulders.
For the last 25 years I have been carrying Lucine on my shoulders.

21.12.12

Իսկապէ՞ս «իմ տունն այստեղ է»

ՅՈՎՍԷՓ ԱՐԹԻՆԵԱՆ (*)

«Իմ տունն այստեղ Է» վերնագրեալ տեսաֆիլմի խտասալիկ մը լոյս ընծայուեցաւ վերջերս, Հայաստանի մայր ԲՈՒՀի (Բարձրագոյն Ուսումնական Հաստատութիւն)՝ Երեւանի Պետական Համալսարանի (ԵՊՀ) 90ամեակին առիթով, ուր կը պատմուի համալսարանին անցած ուղիին մասին՝ հիմնադրութենէն մինչեւ այսօր:
Մէկ ժամէ աւելի տեւող այս տեսանիւթին մէջ կը ներկայացուին Համալսարանին հիմնադրութեան պատմութիւնը եւ անցած հանգրուանները, որ ներկայ Հայաստանի պատմութեան հետ զուգահեռ կ՚ընթանայ, Ա. հանրապետութեան ընթացքին համալսարան հիմնելու որոշում՝ բայց դժուարութիւններու պատճառով անոր իրականացումը կը կայանայ խորհրդային իշխանութեան առաջին տարուան ընթացքին, ապա քայլ առ քայլ Համալսարանի յառաջացում եւ ընդլայնում, որմէ կը տարանջատուին գիտագործնական մասնագիտութիւնները ուսուցանող բաժինները այլ ԲՈՒՀերու հիմնումով, այդպիսով ԵՊՀին արժանիօրէն տալով մայր ԲՈՒՀ կոչումը:

20.12.12

The Great Crime that Was Brewing: The Meaning of ‘Medz Yeghern’ before 1915

Vartan Matiossian
 

We want to believe in the victory of Freedom and of tomorrow’s brotherhood,
we want to enjoy smiles, we want to strengthen our faith
that famine is not eternal, blood is not eternal, yeghern is not eternal.
E. Aknuni (1910)1

The meaning of yeghern in Classical Armenian (“evil,” “crime,” and “calamity”) may seem to give some credence to claims that Medz Yeghern does indeed mean “Great Calamity.” However, before we accept these claims, we must first verify whether those three meanings have survived in Modern Armenian. Their survival is contingent not only on their presence in dictionaries, but also on their actual usagein literature. As translators know firsthand, dictionaries may give definitions, but the key to using them effectively depends on one’s ability to place a given literal definition within its proper context.
In this study, we will first overview the definitions of yeghern in Modern Armenian dictionaries, both monolingual and multilingual, published before and after 1915, to validate the accuracy of the “Great Calamity” translation.

19.12.12

Հայաստանը՝ «խորհրդային արդիապաշտութեան» եզակի խորհրդանիշ

Անցեալ Նոյեմբերին Վիեննայի Ճարտարապետական Կեդրոնին մէջ բացուած է «Խորհրդային արդիապաշտութիւն 1955-1991. Անյայտ պատմութիւններ» ցուցահանդէսը` նուիրուած խորհրդային ճարտարապետութեան մէջ արդիապաշտ միտումներու արտայայտութեան:
Ցուցահանդէսին յաջորդած է Վիեննայի 19-րդ ճարտարապետական համաժողովը` նախկին խորհրդային հանրապետութիւններու պատուիրակութիւններու մասնակցութեամբ:
Համաժողովին Հայաստանի վերաբերեալ ուսումնասիրութիւնները ներկայացուցած է արուեստի քննադատ-համադրող Ռուբէն Արեւշատեանը, որ հետազօտական աշխատանքները սկսած է 2004 թուականին:

18.12.12

The Exodus of Musa Dagh Armenians: From the Sanjak of Alexandretta to Anjar, Lebanon

Vahram Shemmasian
 

The Sanjak of Alexandretta/Iskenderun was an autonomous province within Syria during the interwar years. Its inhabitants included a significant number of Armenian natives and refugees, among them the indigenous population of Musa Dagh near Antioch. A political crisis beginning in 1936 shook Sanjak society to its core, as winds of change from a French mandate to Turkish suzerainty increasingly caused panic. The turmoil grew to alarming proportions for the Arabs, Alawites, and Christians when a farcical “election” in the summer of 1938 installed a Turkish majority in the Sanjak’s legislature. A year later Turkey annexed the area. This was the final straw that compelled the overwhelming majority of Armenians, among other groups, to seek refuge in other parts of Syria as well as Lebanon, refusing to live under Turkish rule.

17.12.12

Հակագիտական, հակաակադեմիական յայտարարութիւն

ԹԱԹՈՒԼ ՅԱԿՈԲԵԱՆ
 
Հայաստանի Կրթութեան եւ Գիտութեան նախարար Արմէն Աշոտեանի յայտարարութիւնը, թէ բարձրագոյն ուսումնական հաստատութիւնների համար վերջերս հրատարակուած «Հայոց պատմութիւն» բուհական դասագրքում (խմբագիր` Հր. Սիմոնեան) որեւէ բառ չի փոխուելու, հակագիտական է, հակաակադեմիական, հակահայկական եւ անխիղճ:

Հայոց պատմութեան վիճայարոյց դասագրքում «ոչ մի նախադասութիւն չի փոխուի»

ՆԱՅԻՐԱ ԲՈՒԼՂԱԴԱՐԵԱՆ
 
Կրթութեան եւ Գիտութեան նախարար, իշխող Հանրապետական Կուսակցութեան փոխնախագահ Արմէն Աշոտեանը «Ազատութիւն» ռադիոկայանի հետ զրոյցում յայտարարեց, թէ չեն պատրաստւում փոխել հայոց պատմութեան բուհական դասագրքում տեղ գտած 2008 թուականի մարտիմէկեան ողբերգական իրադարձութիւնների մասին «ոչ մի նախադասութիւն»:

«Հայոց պատմութիւն» դասագրքում կեղծուել է 1988-ից ի վեր ամբողջ պատմութիւնը

ԱՇՈՏ ՍԱՐԳՍԵԱՆ
 
Յայտնի պատմաբան, ակադեմիկոս Գագիկ Սարգսեանը 1992 թ. մի առիթով գրում է. «Տասնամեակներ շարունակ արտադրական-քաղաքական ոլորտից պատմագրութեան մէջ ներարկուել է որոշակի, շատ պարզունակ եւ դրանով էլ վարակիչ ու գրաւիչ "խորհրդային մարքսիզմ"ի առանցքագաղափարը (կոնցեպցիան).... Իշխող քաղաքական դոկտրինայի թոյնը, հոսելով հին պատմութիւնից դէպի նորը, հետզհետէ ուժեղանում էր, իսկ հասնելով նորագոյնին, պարզապէս կազմալուծում այն: Բայց միայն սա չէր դրա վտանգը: Այն իր օրինակով սովորեցնում էր բոլոր պատմաշրջաններին մերձեցողներին պատմական փաստերի աղաւաղման, նենգափոխման թոյլատրելիութիւնը նաեւ այնպիսի դէպքում, երբ այդ արւում էր ոչ թէ իշխող դոկտրինայի հունով, այլ ցանկացած բարձր քաղաքական, կեղծ հայրենասիրական, ազգային, խմբակային, կամ որեւէ այլ եղանակով» («Հայաստանի Հանրապետութիւն», 14.08.1992):

Նոր փաստերի դէպքում հայոց պատմութեան դասագիրքը կարող է վերաշարադրուել

ԴԵՐԵՆԻԿ ՄԱԼԽԱՍԵԱՆ
 
Օրերս լրատուամիջոցների ուշադրութեան կենտրոնում յայտնուեց ԵՊՀ պատմութեան ֆակուլտետի դեկան, պատմական գիտութիւնների դոկտոր, պրոֆեսոր Էդիկ Մինասեանի հեղինակած հայոց պատմութեան դասագիրքը, որտեղ 2008թ. Մարտի 1-ի դէպքերի ամբողջ պատասխանատուութիւնը դրւում է ընդդիմութեան վրայ: Մարտի 1-ի զոհերի հարազատները պատրաստւում են դատարան դիմել` հեղինակին մեղադրելով պատմութիւնը աղաւաղելու համար: Մարտի 1-ի զոհուածներից մէկի մայրը յայտարարել է, որ փաստաբաններից յետոյ կ'որոշեն` ինչ հիմքով են հայց ներկայացնելու դատարան: «Սիվիլնեթ»ի հետ զրոյցում Մինասեանն ասում է, որ ինքն օբիեկտիւօրէն է ներկայացրել պատմութիւնը` եղած փաստերի հիման վրայ:

Մարտ 2008ը՝ հայոց պատմութեան 2012ի դասագիրքին մէջ

Ստորեւ կու տանք 14 հեղինակներու մասնակցութեամբ կազմուած «Հայոց պատմութիւն» համալսարանական դասագիրքի (Երեւան, 2012) էջ 834-837ի էջերը (գլուխի հեղինակ՝ Էդիկ Մինասեան), ըստ www.ilur.am-ի հրապարակած լուսանկարին։ Անըմբռնելի կը մնայ գիտական այն սկզբունքը՝ ըստ որուն 2008ին տեղի ունեցած դէպքերը չորս տարի ետք արդէն «պատմութիւն» կարելի է նկատել, այդ ալ՝ չորս էջ տրամադրելու չափ։ Ինչպէս տրամաբանօրէն յայտնած է Հայաստանի Գիտութիւններու Ակադեմիայի թղթակից անդամ եւ Պատմութեան Հիմնարկի տնօրէն Աշոտ Մելքոնեանը, «խնդիրը, իմ կարծիքով, ոչ թե պատմագիտական բնոյթի է, այլ` քաղաքագիտական, որովհետև, իմ խորին համոզմամբ, մեր օրերի իրադարձութիւններին պատմաբանը լիարժէք պատասխան եւ անաչառ գնահատական տալ չի կարող։ Պէտք է ժամանակ անցնի, համապատասխան աղբիւրների համապարփակ առկայություն լինի, որից հետո նոր հնարաւոր լինի տալ սպառիչ պատասխան» («Հայկական ժամանակ», Նոյեմբեր 28, 2012)։

16.12.12

Հայ երգի նոր «աւետիս»

ԼԵՒՈՆ ՍԱՐԳՍԵԱՆ

Երգչուհի Սիրուշոն ինտերնետ հանրութեանն է ներկայացրել նոր երգ` «Պռէգոմէշ» վերնագրով: Հանրայայտ «Լոռուայ հորովել»-ի «պռէ գոմէշ» արտայայտութիւնը կրկնելուց բացի` թէ էլ ինչո՛վ եւ որքանո՛վ է այս նոր երգն առնչւում կոմիտասեան մշակման հետ, դժուարանում ենք ասել: Մասնագէտ չլինելով` չենք էլ յաւակնում ինչ-որ բան ասել, բայց ահա նոր երգի տեքստը, որի հեղինակը ժամանակակից հայ «պոէտ» Աւետ Բարսեղեանն է, բանասէրիս ասելու բան տալիս է: Եւ առաջին ասելիքն այն է, որ երգի տեքստը բացարձակ անմիտ տողերի խղճուկ շարադրանք է` անկապ ու շինծու: Ի դէպ, այս «պոէտ»ին ու նրա «պոէզիա»յին հէնց միայն «Ազգ»ի էջերում մենք անդրադարձել ենք քանիցս` հիմնականում քննադատելով նրան ասելիքի բացակայութեան, բովանդակազրկութեան եւ պոէտական ակնյայտ ապաշնորհութեան համար` բնութագրելով նաեւ նրա երգերի կեղծ «հերոս»ներին, սակայն այս նոր երգում Աւետը գերազանցել է ինքն իրեն, որովհետեւ տեքստն այնքան է անիմաստ, որ նոյնիսկ «հերոս»ի խնդիրը չի լուծել: Իսկապէս, որեւէ ձեւով հնարաւոր չէ կռահել, թէ ով է երգի հերոսը, հերոս չասենք` գործող անձը, եւ ում մասին է երգում Սիրուշոն: Վերնագրից կարծես կռահւում է, որ հերոսը գոմէշն է, թէեւ վերջինիս հերոսանալու հանգամանքը, մանաւանդ մեր օրերում, փոքր-ինչ զաւեշտալի է ու անհաւանական, բայց ուրիշ ի՞նչ մտածես, եթէ «պոէտ»ըէ արարել է «ել ու թող իմանայ աշխարհը» տողը, որով սկսւում է երգը, եւ այդ խրոխտ «ել»-ը ոչ թէ բանուոր դասակարգին է ուղղուած, ինչպէս հանրայայտ երգում, այլ այդ խեղճ կենդանուն: Այո, մեզ թոյլ ենք տալիս գուշակելու, որ, ամենայն հաւանականութեամբ, գոմէ՛շն է երգի գլխաւոր հերոսը, գոմէ՛շն է «ելնելու», բայց ինչպէ՛ս է ելնելու, որտեղի՛ց եւ յատկապէս ինչո՛ւ, բացարձակ անորոշութիւն է, մանաւանդ որ «պոէտ»ը յաջորդիւ ստեղծում է «ել ու թող ազնիւ կռիւդ Երկնքում հաստատի պատիւդ» անզուգական տողերը: Շատ մտածեցինք, թէ գոմէշն ո՛ւմ հետ եւ ինչո՛ւ է «ազնիւ» կռիւ տալու` չհասկացանք, բայց մեզ մանաւանդ յուզեց «երկինք» բառի գոյութիւնն այդ տողում, որն այնպիսի նուրբ պոէտականութեամբ էր օծել գոմէշի աշխատաւորական կերպարը, որ երգն ակամայ բալլադի էր վերածում, չնայած հիմա էլ անհասկանալի էր գոմէշական «պատիւը երկնքում հաստատելու» աւետական համոզմունքը:

15.12.12

Ցաւին մէջէն ապրելու նոր յոյս

ՍԱԳՕ ԱՐԵԱՆ
«Հալէպ քաղաք ուր երթեւեկի կարմիրները
 Չեն մարիր օ՜ Հալէպ օ ժամանակի 
Կախարդական լամբար կը շփես կը շփեսՃին արտաշնչելու փոխարէն 
Քեզ – ֆո՛ւփ կը ներշնչէ օ Բերիա Հալէ՜պ»
Յարութ Վարդանեան (Յարվարդ)
«Ստիպուած չենք կուռք մը պաշտել ...»
Յարութ Վարդանեանն այս տողերով կը սկսի Հալէպի «Պապ Ըլ Ֆարաճի ժամացոյցը չ'աշխատիր» իր բանաստեղծութիւնը, որ Հալէպի անուանի հրապարակներէն մէկուն մէջ գտնուող մեծ ժամացոյցներէն մէկուն մասին է: Խորքին մէջ այս բանաստեղծութեամբ, ան իր քաղաքը կը վերհանէ եւ անոր հանդէպ ունեցած վերաբերումին նոր ձեւ կուտայ: Կը պատմէ անոր կիրքին, անհանգիստ շարժումին ու խճողուած առօրեային մասին:

14.12.12

1915: Heroes and Murderers

Orhan Kemal Cengiz
 
It has been a long time since I first read the book “Cehenneme Övgü, Gündelik Hayatta Totalitarizm” (Prisoners of Ourselves: Totalitarianism in Everyday Life) by Gündüz Vassaf, but I still remember this sentence from it. Whenever I hear the word “hero,” I cannot help but affix “totalitarian” to it.
Vassaf narrates how we escape from freedom via heroes and recreate the order again and again. Heroes are presented to us as men of sacrifice who show courage and no human weakness. They are leaders, military servicemen, religious clerics, revolutionaries, freedom fighters and others.

La fortaleza de las golondrinas

Julieta Ojunián
 
Cuando uno está en ese lugar toma conciencia de su condición de humano. Después de haber estado allí la mirada de uno cambia para siempre, no se retrocede, se es más consciente. Frente a esas fotografías, documentos, libros, en ese momento uno ya no piensa más el Genocidio como un objeto de estudio, no se puede! Realmente no se puede porque el dolor no permite eso, solo permite sentir incomprensión, impotencia y más dolor..

13.12.12

Armenians Fleeing Anew as Syria Erupts in Battle

Alia Malek
 

At the newly opened Cilician School in this former Soviet republic, the textbooks are in Arabic, photocopied from a single set flown out of war-torn Syria. The curriculum is Syrian, the flag on the principal’s desk is Syrian, and the teachers and students are all Syrians.
They are also ethnic Armenians, driven by Syria’s civil war to a notional motherland most barely know.

12.12.12

The Evil That We Do Not Know: "Medz Yeghern" and the "Old Language"

Then he stopped and announced, ‘You know, there was on this land a medz yeghern,
a great cataclysm,’ as the survivors called the genocide.
—Aris Janigian (2009)1
The following spring, the Armenian and Turkish ministries announced that they had agreed on a plan of good relations, which allowed President Barack Obama, in his anticipated April 24 address, to refer to the events of 1915 not by the desired designation but by an Armenian alternative: Medz Yeghern, meaning ‘great calamity.’
—Garin Hovannisian (2010)2
If you are not Armenian, you probably know little about the deportations and the massacres:
the death of a million and a half civilians. Meds Yeghern. The Great Catastrophe.
—Chris Bohjalian (2012)3
Above are quotes from Armenian-American fiction and non-fiction writers. These excerpts indicate that “Great Calamity” and similar terms have become a common translation for “Medz Yeghern.” The trend has also been seen in academia, where non-Armenian academics have used the term. Among them is diaspora theorist William Safran, who wrote, “These events took place in the homeland, but they served to mark the ethnonational consciousness in the diaspora as well, especially events of a negative nature, such as…the Armenian yeghern (catastrophe), the Turkish genocide…”4 Of course, the dominant discourse of the Turkish mainstream, be it as “Great Calamity”5 or as “Great Catastrophe,” is seen in books authored or co-authored by Turkish and Turkish-Armenian writers and scholars.6We may assume that the latter either follow the flow or are genuinely convinced that this is the actual translation of the phrase.
However, an internet search may also yield many English-language Armenian outlets that translate Medz Yeghern as “Great Calamity,” or, sometimes, “Great Crime.” There is a duality that makes necessary, after the survey of Armenian-Turkish and Armenian-English vocabularies, to explore their ultimate source: the Armenian language.

11.12.12

Ethereal Aleppo

Antranig Dzarougian
Translated by Jennifer Manoukian
 

Translator's Note: The following passages are taken from Antranig Dzarougian’s 1980 memoir, Ethereal Aleppo ՚(«Երազային Հալէպը»). One of the foremost writers and editors in the Armenian Diaspora, Dzarougian lived and worked in the Armenian communities of Syria and Lebanon. Born in 1913 in the Ottoman town of Gurin (modern Gürün), Dzarougian was rescued during the massacres and brought to Aleppo, where he was raised in an Armenian orphanage. He is best known for a memoir about that period in his life, People without a Childhood («Մանկութիւն չունեցող մարդիկ»),(*) as well as for his long poem, Letter to Yerevan («Թուղթ առ Երեւան»), and for the various pieces of prose and poetry published in Nayiri, the Aleppo-based, and later Beirut-based, literary journal that he founded and edited.

10.12.12

La crisis de los misiles cubanos: la otra crisis, la secreta

Joe Mathews
Traducción de Vartán Matiossián
 
En contra de la creencia popular, la crisis de los misiles cubanos no terminó con el acuerdo entre los Estados Unidos y la Unión Soviética en octubre de 1962. Había otras cien armas nucleares en manos de Cuba –desconocidas para los EE.UU. en la época--, que espolearon una frenética e ingeniosa misión rusa para recuperarlos.
En noviembre de 2011, sabedores de que el 50º aniversario de las semanas más peligrosas de la historia se hallaba a menos de un año de distancia, mi colega ruso Pashá Shilov y yo nos topamos con varios relatos nuevos que cambiaron nuestra perspectiva de la crisis de los misiles cubanos y de lo que creíamos saber de ella.

9.12.12

Looking for the Fruits of the Garden of Eden

Artsvi Bakhchinyan

Born in Italy, where she completed her university studies, Chiara Haiganush Meghikian was one of the co-founders of the "Padus-Araxes" Association, dedicated to the promotion of Armenian culture. She currently lives in the United States and is the director of the Environment and Sustainable Agricultural Foundation in Armenia.


8.12.12

Presentación de Tigranakert en Florencia, Italia

Hamlet Petrossián
Traducción de Armando Fernández

En el pasado mes de octubre tuvo lugar la presentación al público de Tigranakert en la Primera Conferencia de Arqueología Pública de Italia (Il primo congresso di archeologia pubblica in Italia, Firenze, 29-30 ottobre 2012), organizado por la Universidad de Florencia en el Palaccio Vecchio de la misma ciudad.
El jefe de la Misión Arqueológica de Tigranakert y profesor de la Universidad Estatal de Ereván, Hamlet Petrossian, hizo la presentación de su trabajo el lunes 29 de octubre. Esta es la reseña de su exposición.

Տիգրան Բ. Մեծը՝ արաբ պատմաբանների աչքերով


ԱՐՏԱԿ ՄՈՎՍԻՍԵԱՆ

«Տիգրան Մեծն իր արժանավայել տեղը պէտք է զբաղեցնի Արեւելքում երբեւէ իշխած տիրակալների շարքում: Նա արժանացել է "մեծ" տիտղոսինՙ պատուաւոր մի կոչման, որը պատմութիւնը հազուադէպ է շնորհում իր ընտրեալ դերակատարներին... Տիգրանն իրեն դրսեւորեց որպէս աշխարհակալ եւ լուսաւորիչ»... Այսպիսի գնահատական է տուել հայոց մեծ տիրակալին նոր ժամանակների նշանաւոր պատմաբաններից Նիկողայոս Ադոնցը:
Յիրաւի, մեծերը մեծ են ոչ միայն իրենց դարաշրջաններում, այլեւ դառնում են խորհրդանիշ-կերպարներ յետագայ սերունդների համար: Այս միտքն առաւել քան տեղին է հնչում Տիգրան II Մեծի (Ք.Ա. 95-55 թթ.) պարագայում, որը ոչ միայն դարձաւ մեր պատմութեան խոշորագոյն դէմքերից մէկը, այլեւ յետագայ սերունդների յիշողութեան մէջ մարմնաւորեց մեծ յաղթանակների եւ աշխարհակալութեան գաղափարն ու ոգին:

7.12.12

A Lost Map on the Tramway in Istanbul

Avedis Hadjian
 

“Who are you? This is Turkey. Do you know what Turkey is?” a man asked me, his thick glasses magnifying the fear in his eyes. He belonged to the little-known Armenian Gypsy community, in the Kurtuluş district of Istanbul. I was at a teahouse where Armenian Gypsy men usually gathered, trying to interview them.
And he was right. I didn’t know what Turkey is. But Turkey, and many Armenians themselves, didn’t know who he was either.

Turkey Pushes Genocide Denial

Ben Cohen
 
In 1915, when stories of the systematic extermination of the Armenian minority in Anatolia by the Ottoman authorities started to surface in the Western press, Turkish diplomats were rapidly mobilized to deny the reports. “All those who have been killed were of that rebellious element,” the Turkish consul in New York, Djelal Munif Bey, told the New York Times, “who were caught red-handed or while otherwise committing traitorous acts against the Turkish Government, and not women and children, as some of these fabricated reports would have the Americans believe.”

"2012 Declaration": A History of Seized Armenian Properties in Istanbul

Raffi Bedrosyan
 

After two years of painfully detailed research through thousands of documents, the Hrant Dink Foundation in Istanbul has produced a monumental work on the history and present status of the properties that once belonged to the Armenian charitable foundations in Istanbul—properties that were all seized by the Turkish government during the last few decades. The comprehensive study, some 400 pages long, for the first time compiles a list of the seized properties, illustrating the overall picture and enormity of the plunder suffered by the Armenian schools, orphanages, churches, and hospitals in Istanbul that were dependent on the property income for survival.

6.12.12

Գրականութիւնը համացանցում

ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄ ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄԵԱՆ
 
Այսօր համացանցում կարելի է գտնել տասնեակ հայալեզու գրական կայքեր եւ բլոգներ: Դրանց գերակշիռ մասը անհատական բլոգներ են, որտեղ հեղինակները իրենց գրառումներն են անում կամ իրենց բլոգում ժողովում են իրենց հաւանած գրականութիւնը:

Գրականութեան ազատութիւնը՝ փակուղու առաջ

ՎԻՈԼԵՏ ԳՐԻԳՈՐԵԱՆ
 
Հ1-ի «Ազատ գօտի» հաղորդաշարը, չգիտես ինչու, հետեւողականօրէն, արդէն որերորդ անգամ բանավէճի թեմա է դարձնում գրականութեան ազատութիւնը` ամենատարբեր ու անկապ վերնագրերով: Վերջին երկմասանոցը կոչւում էր «Մտաւորական կրքեր» (առաջին մաս եւ երկրորդ մաս): Թէ ինչ կապ ունի «Մտաւորական կրքեր» ընդհանուր, լղոզած վերնագիրը գրականութեան հետ, պարզ չէ, բայց պարզ է հաղորդման հեղինակների` տեսարժան թամաշա ստանալու ակնկալիքը:

5.12.12

Haigazian University Produced the First Rockets Shots in the Arab World: the Cedar Series

Gorune Assarian
Virginie Daldalian

In November 1960, a group of Haigazian College students got together under the guidance of Manoug Manougian (a Math and Physics instructor) to form the Haigazian College Rocket Society (HCRS).

4.12.12

Կառավարութեան կոչը գիտնականներին. գնացէք էս երկրից

ԴԱՆԻԷԼ ԻՈԱՆՆԻՍԵԱՆ
 

Օրէր առաջ ՀՀ Կրթութեան եւ Գիտութեան նախարար Արմէն Աշոտեանը «ArmNews» հեռուստաընկերութեամբ հեռարձակուող «Hotel ArmComedy» երգիծական հաղորդման ընթացքում, անդրադառնալով գիտութեան ֆինանսաւորման խնդիրներին, յայտարարեց. «Աւելի լաւ է, որ դու` որպէս փայլուն ու հեռանկարային ֆիզիկոս, գնաս Չիկագօ կամ Բոստոն ու դառնաս այդպիսի ֆիզիկոս: Յետոյ իմ երկրին աւելի շատ օգուտ կարող ես տալ քո կապերով, հմտութիւններով, քո գրանտերով եւ այլն, քան մնաս էստեղ կրտսեր լաբորանտ, եթէ պետութիւնը այսօր` այս պահին, ամբողջական շղթան քո յառաջխաղացման չի կարող ապահովել»:

Մենք չենք ուզում ձեզ կարօտել

ՅՈՎԻԿ ԱՖԵԱՆ

Չենք ուզում ու վերջ: Ոչ թէ որովհետեւ ձեզ չենք սիրում, այլ որովհետեւ ձեզ սիրում ենք: Դուք ասում էք, թէ ձեր երա՞զն էք կորցրել Երեւանի գիշերներում... Հաւատում ենք, աւելին` մենք էլ: Բայց մենք նաեւ ձեզ ենք կորցրել, ձեր ասած Երեւանի գիշերների կամ մեր սիրոյ աշնան նման անվերադարձ:

Պտոյտ Ստամբուլում

ԱՆԻ ՅՈՎՀԱՆՆԻՍԵԱՆ
 
ՀԱՅՐԵՆԻՔԸ ՉԻ ԿԱՆՉՈՒՄ՝ ՆՈՅՆԻՍԿ ԿԵԱՆՔԻ ՎԵՐՋԻՆ ՏԱՐԻՆԵՐԻՆ
Գիւմրեցի Անոյին (Անահիտին) Ստամբուլի Կումկափի թաղամասում ճանաչում են որպէս հին ու լաւագոյն առեւտրականներից մէկի: Դեռ 15 տարի առաջ, երբ տիկին Անահիտը վաճառեց Երեւանում գտնուող իր տունը ու մեկնեց Ստամբուլ, հաւատում էր հարստանալու, լաւ կեանք ունենալու մտքին: Հիմա նա 70 տարեկան է, միայնակ ու յոգնած:

3.12.12

Յարատեւելու եւ բարգաւաճելու տրամադրութեամբ

«ՆՈՐ ՅԱՌԱՋ»

2009 Հոկտեմբեր 27...։ Ահա, այսօր կը տօնենք արդէն երրորդ տարեդարձը։ Սկզբնաքայլեր, որոնց կ՚անդրադառնանք, ոչ այնքան յիշելու այն դժուար պայմանները, որուն մէջ ծնունդ առաւ թերթը։ Ո՛չ ալ այնքան ներկայ կամ յառաջիկայ տպագիր մամուլին դիմագրաւելիք խնդիրները արծարծելու։ Այլ մեր լրագրական փորձառութիւնը բաժնելու ընթերցողներուն հետ, համայնքի այն ղեկավար դասին հետ, որ գիտակից է մամուլին անհրաժեշտութեան, կը գործակցի, կը տեղակացնէ իր տարած գործունէութեան մասին, եւ նիւթապէս կը մասնակցի անոր գոյատեւումին։

2.12.12

A More Actionable Road Map... for Justice to the Armenian Genocide

Shahe Yeni-Komshian

This is a paper/article that describes the components of Armenian national challenges, with a particular focus on a roadmap for a comprehensive resolution to the Armenian Genocide.
Overall this is a piece of synthesis, bringing together different but viable strands of thought and approach, aiming to generate larger coherence in our political thinking.
There is a definite effort to prioritize our challenges; there is emphasis on the necessity to focus on the judicial angle in our fight, and some attempt to identify action plans.
My aim is to initiate public discussion about the topic and also bring these ideas to the widest possible audience. It may hopefully spark and initiate a discussion by thoughtful minds to possibly start a new, serious effort to develop and pursue a realistic road map for the ultimate realization of our national goals.

Մեծ տէրութիւնների արխիւները, հայագիտական ժառանգութիւնն ու ադրբեջանական քարոզչութիւնը

 ՏԻԳՐԱՆ ՍԱՐՈՒԽԱՆԵԱՆ
Տարիներ առաջ` 2006 թ., կիսատ թողնելով Մեծ Բրիտանիայի արխիւներում Հայկական հարցի եւ Հայոց ցեղասպանութեան շուրջ մեր ուսումնասիրութիւնները, մենք այն ամփոփեցինք երկու մենագրութեամբ եւ երկու տասնեակից աւելի գիտական յօդուածներով, որոնք լոյս տեսան ինչպէս հայրենիքում, այնպէս էլ մի շարք լեզուներով` տարբեր երկրներում: Ցաւալի էր, որ 2000 թ.-ից ի վեր, ընդհուպ` մինչեւ 2006 թ., գլխաւորապէս Մեծ Բրիտանիայի արխիւային նախարարութիւնում ձեռնարկած մեր ուսումնասիրութիւնն այդպէս էլ չկարողացանք բաղձալի աւարտին հասցնել գլխաւորապէս նիւթական միջոցների սղութեան պատճառով:

Armenian National Archive Publishes the Testimonies of Genocide Survivors

Alisa Gevorgyan
 
The Armenian National Archive published a three-volume collection entitled “Armenian Genocide in the Ottoman Turkey: Testimonies of the Survivors.” The series presents eyewitness accounts of the Genocide, valuable archive documents, maps and photos.

Նոր եռահատորեակ՝ ցեղասպանութեան վաւերագրերով

ԻՆԳԱ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ

Հայաստանի Ազգային Արխիւը հրատարակել է «Հայոց ցեղասպանութիւնը Օսմանեան Թուրքիայում: Վերապրածների վկայութիւններ» փաստաթղթերի եռահատոր ժողովածուն: Եռահատորեակի գլխաւոր խմբագիրը, հեղինակն ու կազմողը պատմական գիտութիւնների դոկտոր, Հայաստանի Ազգային Արխիւի տնօրէն Ամատունի Վիրաբեանն է:

30.11.12

Աւելի քան 21 միլիոն դոլար՝ մեր գիւղական շրջանների եւ աղէտեալ սիրիահայութեան համար

Յ. ԱՒԵՏԻՔԵԱՆ

Հակառակ ոմանց կարծիքին, վստահօրէն կարելի է ասել, որ «Հայաստան» Համահայկական Հիմնադրամի ղեկավարութեան եւ մասնաճիւղերի կազմակերպած դրամահաւաքի ձեռնարկների (հեռուստատեսային եւ այլ մարաթոններ, ճաշկերոյթ-հանգանակութիւններ, համերգներ եւ այլն) այս տարուայ հասոյթը, որպէս հնչուն մասնակցութիւն կամ մասնակցութեան խոստում, գոհացուցիչ է: Ամէն ինչից երեւում է, որ ձեռնարկների կազմակերպիչները հետզհետէ աւելի պրոֆեսիոնալ են դառնում եւ տարիների ընթացքում կատարելագործում իրենց աշխատանքըՙ ամէն անգամ գումարների հաւաքագրման աշխարհագրութիւնը եւ մասնակիցների թիւը ընդարձակելով: Օրինակ, Հնդկաստանի մուտքը հայկական այդ քարտէզՙ բացառիկ անակնկալ է. թէեւ դեռեւս չգիտենք այդտեղ հանգանակուած 600 հազար դոլարի ծագումնաբանութիւնը: Խրախուսիչ է նաեւ այն կարեւոր ներդրումը, որը վերջին տարիներին ցուցաբերում են մեր ամենաբազմամարդ Ռուսաստանի համայնքի մեծահարուստները, գրեթէ միշտ հաւաքագրելով ընդհանուր գումարի կէսից աւելին:

«Հայաստան» Համահայկական Հիմնադրամ. եկած չէ՞ վերարժեւորման ժամանակը

ՆԱԶԱՐԷԹ ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ
 

Անունն ու առաքելութիւնը արդէն արմատաւորուած են հայ իրականութեան մէջ եւ անբաժանելի մասը կը կազմեն ազգային ինքնահաստատման մեր ոգորումի զինանոցին։
«Հայաստան» Համահայկական հիմնադրամը իր ստեղծման օրէն՝ 1992էն իսկ արժանացաւ համազգային ընդառաջումի, լայն արձագանգ գտաւ մեր ժողովուրդի աշխարհասփիւռ զաւակներուն մօտ եւ, ամէնուր, շօշափելի նուիրաբերում ապահովեց ի սպաս իր առաջադրած թիրախներու իրագործման համահայկական զօրաշարժին։

29.11.12

Դրամ՝ համախոհական կառավարութեան դիմաց

Ժ. Չ.

«Սփիւռքի հայկական գաղթօճախները կանգնած են ուծացման եւ թուլացման վտանգի առջեւ» յայտարարած է Հոկտեմբեր 20ին Հայկական Բարեգործական Ընդհանուր Միութեան նախագահ Պերճ Սեդրակեան, Էջմիածնի «Վաչէ եւ Թամար Մանուկեան» Մատենադարանի նորաբաց շէնքի մէջ կայացող ՀԲԸՄ ընդհանուր ժողովին ընթացքին։ Շարունակած է, ըսելով թէ ԱՄՆու 1 միլիոննոց հայկական գաղթօճախէն միայն 10 հազարն է որ գործունեայ մասնակցութիւն կը բերէ հայանպաստ միջոցառումներուն եւ թէ նոյն վիճակը կը տիրէ Եւրոպայի մէջ։ Հայանպաստ միջոցառումներուն համար Սփիւռքը տարեկան կը հաւաքագրէ 10-12 միլիոն տոլար, ինչ որ անբաւարար է։ Ըստ պ. Սեդրակեանի՝ եթէ 7 միլիոն սփիւռքահայերէն իւրաքանչիւրը 25ական տոլար նուիրաբերէր, կը հանգանակուէր տարեկան 100 միլիոն տոլար։ Դրամահաւաքի ցած մակարդակը, ըստ պ. Սեդրակեանի, կը թուլացնէ նաեւ ԱՄՆու եւ Եւրոպայի հայկական լոպիներու ազդեցութիւնը։

28.11.12

Ուզո՞ւմ էք իմանալ, թէ հայերը ինչու են լքում Հայաստանը

ԷԴԻԿ ԲԱՂԴԱՍԱՐԵԱՆ
 
«Լոյս» հիմնադրամ են ստեղծել, ուսանողներ են ուղարկում արտերկիր, որ կրթուեն լաւագոյն բուհերում: Ասում են` գիտելիքն է առաջնայինը 21-րդ դարում: Նախագահը, վարչապետը հանդիպում են դրսում ուսում ստացողների հետ, զրուցում վեհ գաղափարների շուրջ, բայց յետոյ պարզւում է` իշխանական ներկայացման մի արար է ընդամէնը: Սցենարի այս մասի հեղինակն էլ Տիգրան Սարգսեանն է:

Դիմադրութիւն

ԱՐԱՄ ԱԲՐԱՀԱՄԵԱՆ
 

Խոսրովի արգելոցի տնօրէնի թափուր մնացած պաշտօնին 3 հոգի է յաւակնում: Թէ ինչպէս է նրանցից մէկը` Գաբրիէլ Պօղոսեանը, յանձնում իր քննութիւնը` դրա մասին համացանցում կայ տեսագրութիւն, եւ բոլորը կարող են ծանօթանալ նրա մտաւոր մակարդակին եւ գրագիտութեանը: (Ի դէպ, վատ չէր լինի, որ նախագահի թեկնածուներն էլ նման հրապարակային քննութիւն յանձնէին` ամէն ինչ շատ աւելի պարզ կը դառնար):

Ինչպէ՞ս եւ ինչո՞ւ չլքել երկիրը

ԳՈՀԱՐ ՅԱԿՈԲԵԱՆ
 
Վիճակագիր-տնտեսագէտ Անի Քալաշեանն «Առաւօտ»ի հետ զրոյցում խօսելով ուղեղների արտահոսքի մասին` փաստում է. «Այդ պատճառով միջինում ունենում ենք մտաւոր մակարդակի անկում, որը, սակայն, կոմպենսացւում է նրանով, որ Հայաստանը "ուղեղների շտեմարան" է: Եթէ, օրինակ, Չինաստանում 1 000 000 մարդու պարագայում կը հանդիպես մէկ գիտնականի, Հայաստանում` 1000-ից մէկն է գիտնական: Մեր բնակչութեան թուաքանակի պակասութիւնը շուրջ հազար անգամ կոմպենսացւում է մեր որակական յատկանիշներով»:

27.11.12

The Instrumentalization of the "Great Catastrophe"

Vartan Matiossian
 
It was a pleasant surprise to find out, a few days ago, that our first article, "The Birth of 'Great Calamity: How Medz Yeghern Was Introduced onto the World Stage" (The Armenian Weekly, October 25, 2012, see also elsewhere in this blog), had appeared in French on November 12 on the website of Collectif VAN (Vigilance Armenienne contre le Negationnisme), a non-partisan alliance against Turkish denial actively working in France since 2004 (www.collectifvan.org). Here is the main paragraph of the well-crafted introduction to Tigran Mheryan's translation, signed by the Collectif VAN:

When Dictionaries Are Left Unopened: How ‘Medz Yeghern’ Turned into Terminology of Denial

You may want to know that ‘Meds Yeghern’ does not mean genocide;
it means “Great Calamity.” Armenians used that term before the word
‘genocide’ was coined by Raphael Lemkin in the 1940′s.
–Harut Sassounian1

These explanatory words appeared after President Barack Obama used “Medz Yeghern in his April 2009 statement: “The Meds Yeghern must live on in our memories, just as it lives on in the hearts of the Armenian people. … Nothing can bring back those who were lost in the Meds Yeghern.”2 He repeated Medz Yeghern twice or three times—always without translation—in each of his April 24 statements between 2009 and 2012.
In this article, we will discuss the use of the phrase and some of the reactions it triggered in Armenian and Turkish quarters, and in one of the many realms of public debate: Wikipedia.

26.11.12

Ի՞նչ ընել՝ Հալէպը փրկելու համար (խորհրդաժողովի մը հետքերով)

ԼԵՒՈՆ ՇԱՌՈՅԵԱՆ

«Ինչպիսի՞ վտանգաւոր փորձութիւններու դէմ յանդիման կը գտնուի հալէպահայութիւնը այսօր եւ ի՞նչ կրնայ ընել մասնաւորաբար մտաւորականութիւնը՝ տագնապը կամ աղէտը շրջանցելու համար»։
Առաւելաբար ա՚յս հարցումին է որ պատասխան մը փորձեցին գտնել այն յիսուն հրաւիրեալները, որոնք համախմբուեցան Հալէպի Արամ Մանուկեան Ժողովրդային Տան «Լեւոն Շանթ» սրահին մէջ, Կիրակի, 11 Նոյեմբեր 2012-ին։

25.11.12

Մատենադարանի ձեռագրերու հաւաքածոն պիտի թուայնացուի 6-7 տարուան ընթացքին

Մաշտոցի անուան հին ձեռագրերու գիտահետազօտական հիմնարկ-մատենադարանի թուայնացման բաժինը համալրուած է նոր գործիքներով: Շուրջ 18.000 ձեռագրերէն 3000-ը արդէն թուայնացուած է: Վեց-եօթ տարիէն Մատենադարանի ամբողջ ձեռագիր հաւաքածոն արդէն թուայնացած կ՚ըլլայ: Ինչպէս «Արմենփրէս»-ի հետ զրոյցին ըսաւ Մատենադարանի բարձր արհեստագիտութեան (technology) եւ հրատարակչական հարցերով տնօրէնի խորհրդական եւ ձեռագրերու թուայնացման աշխատանքները համակարգող Գուրգէն Գասպարեանը, Մատենադարանի ձեռագրերու թուայնացման աշխատանքները սկսած են 2007 թուականին:

24.11.12

Mexico City Committee: Boot Out Statue of Azerbaijan Strongman

Tracy Wilkinson
 
That big, hulking statue of the Caucasian strongman in Mexico City has got to go.
Such was the recommendation Friday, November 23, of a special committee appointed to resolve one of the odder controversies to beset this capital. At issue: the city government’s decision to allow Azerbaijan to erect a monument to its late president, Heydar Aliyev, on the iconic Reforma Boulevard, prime real estate in the sprawling megalopolis.

Usos y abusos del término genocidio

Carlos Antaramián


Winston Churchill, primer ministro británico durante la Segunda Guerra Mundial, mencionó en una entrevista transmitida por la BBC en agosto de 1941 que Europa estaba siendo destruida y pisoteada por armas mecánicas y una furia barbárica de parte de los nazis y, mientras avanzaban, distritos enteros estaban siendo exterminados. Churchill mencionó en la misma entrevista una frase contundente: “Estamos en presencia de un crimen que no tiene nombre”.

México: Recomienda comisión retirar estatua de ex presidente de Azerbaiyán de Reforma

La comisión de análisis para la Plaza Tlaxcoaque y el Parque de la Amistad recomendó al Gobierno del Distrito Federal de México retirar la estatua del fallecido presidente de Azerbaiyán, Heydar Aliyev, colocada en el parque de la Amistad ubicado sobre Paseo de la Reforma y trasladarla a un espacio cultural.

Importante apoyo de Uruguay a la cuestión de Alto Karabagh

El presidente de la Cámara de Representantes de Uruguay, Jorge Orrico, visitó Armenia y la República de Alto Karabagh y se reunió con el presidente de Artsaj, Bako Sahakián, en lo que fue la primera visita de un alto funcionario que representa a un país fuera del Grupo de Minsk de la OSCE.
Sahakian destacó que Artsaj y Uruguay son países amigos, que poseen muchas características comunes, incluyendo su historia y su filosofía de gobierno. El presidente karabaghí también elogió el papel de Uruguay en el reconocimiento internacional del Genocidio Armenio, así como el enfoque equilibrado de ese país a favor del reconocimiento de Artsaj y la resolución del conflicto con Azerbaiyán.

Cómo terminó Uruguay envuelto en un conflicto diplomático en el Cáucaso

23.11.12

Hidden Truths or Lies

Raffi Bedrosyan
 
In a matter of years beginning in 1915, an entire people was wiped out from its homeland of several thousand years. But how can you wipe out the remnants—its creations, assets, traces, its very existence—from the collective memory of those who remained in that country, or, for that matter, from the collective memory of the rest of the world? This has been an immense challenge for successive Turkish governments, a mission that was mostly successful for almost four generations. And yet, here and there the lies or the hidden truths kept coming out with increasing frequency, especially in recent years.

22.11.12

Eghishé Charénts y el duelo por Kars: la novela "País de Nairí"

Vartán Matiossián


La compleja poesía de Eghishé Charénts (1897-1937) [1], el poeta más importante de Armenia en el siglo XX, halló su punto álgido en Libro del camino, su último volumen, tildado de “nacionalista” tanto por el “establishment” literario y político soviético como antisoviético. Es interesante remarcar que el libro fue inicialmente prohibido en 1933, y sólo tras la remoción de ciertos poemas objetados por la censura fue publicado en 1934 con fecha del año anterior[2]
No obstante, algunos de los poemas publicados en la primera parte del libro fueron los que provocaron la controversia: “Por las encrucijadas de la historia”, una meditación sobre el conjunto de la historia armenia, y “Visión de la muerte”, dedicado al período crítico de fines del siglo XX y principios del XX. El tercer poema fue “Mensaje”, una pieza de aparente propaganda soviética con un acróstico que dice: «Ով հայ ժողովուրդ, քո միակ փրկութիւնը քո հաւաքական ուժի մէջ է»¦ (“Oh pueblo armenio, tu única salvación reside en tu fuerza colectiva”).
Sin embargo, ninguno de estos poemas resiste una interpretación “nacionalista”[3]. Para entender las razones, tenemos que remontarnos a la novela de Charénts, País de Nairí (Երկիր Նայիրի, Yerkir Nairi), publicada en forma de libro en 1926, donde desarrolló su propia interpretación del pasado reciente en un tono satírico[4].

21.11.12

Bumping up Against History

Maria Titizian
 
Autumn in Yerevan this year has been gloriously warm and sunny. Just a few days ago we were sitting at an outdoor café enjoying a hot cup of coffee by Republic Square. I was trying to vacate my mind of everything going on in my life when I happened to glance over and see a big beautiful old tree a few meters away. I had probably walked passed this tree a hundred times but had never taken the time to notice it. I have a weakness for trees without getting too political about them. Many years ago when we were living in Canada there was this magnificent old tree in a vacant lot behind our house. My Italian neighbor and I had promised ourselves that if ever this tree was in danger of being cut down we would go and chain ourselves to it to prevent its destruction. We came home from work one day to see that it was gone and in its place was a large hole and a sign from the city informing us that a church was to be built there. We were naturally upset about it but there wasn’t much we could do, it was gone. In retrospect I now realize that back then I gave up too easily on those issues that meant something to me. Living in Armenia has changed me and I believe or rather hope that I would have, at the very least, sent a letter of protest, albeit late, to city officials if I knew then what I know now…never give up on something of value.

20.11.12

Contra la estupidez...



Vartán Matiossián

Un amigo y colega de Ereván nos anotició de un artículo en un blog en ruso sobre temas armenios, llamado “Time to Analyze” (el nombre del blog. únicamente, está en inglés). El artículo, fechado el 14 de enero próximo pasado, se titula “Armenios que alcanzaron la presidencia fuera de la Patria”. Presenta cinco presidentes, cuatro de ellos del Líbano (Camille Chamoun, Elías Sarkis y Emile Lahoud) y Siria (Emin Hafez); sólo sabemos que Lahoud es armenio por su padre, pero no tenemos información independiente sobre el origen familiar de los otros. Sin embargo, antes de llegar a estos nombres, nos encontramos con el ridículo párrafo que había motivado a nuestro amigo a ponernos al tanto:

Against Stupidity...

Vartan Matiossian

A friend and colleague from Yerevan brought to our attention a posting in a blog in Russian on Armenian issues, called "Time to Analyze" (the name of the blog is in English). The post, dated January 14, 2012, is entitled "Armenians Who Reached Presidency Outside the Homeland." It introduces five presidents, four of them from Lebanon (Camille Chamoun, Elias Sarkis and Emile Lahoud) and Syria (Emin Hafez); we are only aware that Lahoud is Armenian by his mother, but we have no information about the ethnic origin of the others. However, before reaching their names, we had to cross an incredibly ridiculous first paragraph:

19.11.12

Նշմարներ Հալէպի առօրեայէն (Դ.)

ՄԱԹԻԿ ԷՊԼԻՂԱԹԵԱՆ
«Թիփի բորան մութ գիշերին,
Պըտըտում էր ֆետային,
Փամփուշտները խաչկապ կապած,
Հրացաններ ուսերնին»

Մեր անձնուրաց երիտասարդութեան ձօնուած դիւցազներգութիւն մըն է, որ մեծ խանդավառութեամբ կը մեկնաբանուի խրախճանքներու ընթացքին եւ խարուկահանդէսներու կրակին շուրջ:
Քիչեր են սակայն, որ պատիւն ու բախտը ունեցած են այդ երգին դերակատարները ըլլալու:
Աւելի քան հարիւր քսան տարի առաջ Արեւմտահայաստանի մէջ հայդուկներու սխրանքներէն հմայուած` ժողովուրդին կողմէ հիւսուած են այս եւ այլ երգեր, որ սերունդներու կ՛ուսուցուին աղօթքէն ետք եւ դասերէն առաջ:
«Եկուր մեր թաղը, չորս օրերէ ի վեր ելեկտրական հոսանքը անջատուած է, եւ մութին մէջ դիտէ մեր եաւրիկները»:

18.11.12

Նշմարներ Հալէպի առօրեայէն (Գ.)

ՄԱԹԻԿ ԷՊԼԻՂԱԹԵԱՆ

Օրացոյցի թերթիկը կը պատռեմ, Շաբաթ, 13 Հոկտեմբեր, «Սրբոց Թարգմանչաց վարդապետացն մերոյ», մինչ զարթնումէս ետք պատշգամ կ՛ելլեմ մաքուր օդ շնչելու, զզուելի վառօդի հոտը կը լեցուի թոքերէս ներս, գիշերային ընդհարումներու ընթացքին արձակուած ծանր զէնքերու աւերիչ ազդեցութիւնը կը շարունակէ իր մաղթը արշալոյսի թթուածինը չէզոքացնելով:
Այսօր հայոց պատմութեան բոլոր ժամանակներու մեծագոյն տօնն է, մեր գոյութեան գրաւականը, մեր լինելիութեան խարիսխը եւ մեր դարաւոր վահանը եղած է այդ գիւտին փառքը, իսկ Ս. Մեսրոպը` մեր մեծերու շարքին խոշորագոյն դէմքը:
Մշակոյթի ամիս է, սակայն կործանումի եւ կոտորածի օրեր կ՛ապրինք, կրթական օճախները փակ կը մնան տակաւին:

17.11.12

Turkey's Islamist Turn, 10 Years Later

Daniel Pipes
Is Turkey—due to its size, location, economy and sophisticated Islamist ideology—set to become the West's greatest problem in the Middle East?
A tumultuous decade has passed since the Justice and Development Party was first elected to office on Nov. 3, 2002. Almost unnoticed, the country exited the pro-Western era started by Mustafa Kemal Ataturk (1881-1938) and entered the anti-Western era of Recep Tayyip Erdogan (born 1954).

16.11.12

Mexico City Journal: Statue of a Foreign Autocrat Sits Uneasily With Some


Elisabeth Malkin
 

When the mayor inaugurated a pretty little garden fronted by a very large statue at the edge of the central Chapultepec Park last summer, it seemed another step forward in his drive to improve the quality of life in this impossible city.       
But a quick check on Google might have spared Mayor Marcelo Ebrard from what happened next.
Speaking off the cuff, the mayor praised the statue’s subject — a complete stranger to many Mexico City residents — as “a great political leader, a statesman.”

15.11.12

Յարգա՛նք եւ զարմա՛նք այդ սերունդին

ՅԱԿՈԲ ԼԱՏՈՅԵԱՆ

Անցեալները բարեկամ մը կը խօսէր, թէ հեռաւոր Արժանթինի մէջ վաստակաւոր կրթական մշակ մը (՚՚*)  իր մահկանացուն կնքելէ առաջ խնդրած է անմիջական իր բարեկամներէն, որ Դաշնակցութեան դրօշով ծածկուի իր դագաղը…
Յիշենք, որ տասնութ տարիներ առաջ նոյն այս մտաւորականը իր տասնեակ տարիներու ծառայութենէն ետք, կուսակցական պատիժ ստացած եւ հեռացուած էր շարքերէն: Սակայն հաւատարիմ իր կուսակցութեան, անցնող տասնամեակին միշտ ալ կարգապահ հայու իր ընթացքով եւ տարիներու իր փորձառութիւնը միշտ նորահաս սերունդին տրամադրութեան տակ դրած` ձեւով մը մղիչ ուժ մըն էր:

14.11.12

Sybarite5: A Night to Remember

Vartan Matiossian
 
It was a cold night in Manhattan, but the audience filling Zankel Hall was warmed enough to cheerfully welcome Sybarite5 in their Carnegie Hall debut. And for the next two hours, people went from warm to hot while this chamber quintet of young, talented, and passionate musicians was unfolding a cascade of unchained melodies. We have watched and listened to a good share of chamber groups over the years, but nothing was close to the originality and versatility of this one. This writer is neither a musician nor a musical critic, thus these lines are not intended to be a specialist's appreciation of what really transpired on the night of November 13, 2012.

13.11.12

Նշմարներ Հալէպի առօրեայէն (Բ.)

ՄԱԹԻԿ ԷՊԼԻՂԱԹԵԱՆ

Աշնանային զով առաւօտներուն վերամուտի մթնոլորտ կը տիրէր Հալէպի հայկական թաղամասերուն մէջ:
Հաճելի էր սուրճի գաւաթին դիմաց նստիլ եւ պատշգամէն դիտել դպրոցական նոր համազգեստներով եւ պայուսակները իրենց կռնակին շալկած` մատղաշ սերունդի մեր արիւնակիցներուն շքեղ երթը դէպի կրթական ամրոցներ:
Ոմանք հետիոտն կ՛ուղղուին վարժարան: Ուրիշներ փողոցներու անկիւնները կամ նշանակուած կեդրոններ կը հաւաքուին` դպրոցի հանրաշարժը սպասելու: Փոքրիկներուն այդ սպասման կ՛ընկերակցի իրենց ծնողներէն մին, երբեմն` մեծ մայրը կամ մեծ հայրը, որոնց համար գերհաճոյք մըն է այդ յոգնութիւնը:

11.11.12

Նշմարներ Հալէպի առօրեայէն (Ա.)

ՄԱԹԻԿ ԷՊԼԻՂԱԹԵԱՆ

«ԶՀԱՑ ՄԵՐ ՀԱՆԱՊԱԶՈՐԴ ՏՈՒՐ ՄԵԶ ԱՅՍՕՐ»։ Տէրունական աղօթքին մէջ Աստուծոյ փառաբանութենէն ետք յիշուած այս աղերսանքը որեւէ ժամանակէ աւելի իմաստալից հառաչանք մըն էր հայկական թաղերու մէջ, Հալէպ քաղաքի ծանօթ դէպքերու առաջին օրերուն. ընդհանրապէս ամէն տեղ հացի չնախատեսուած տագնապ մը կար, որուն չէր պատրաստուած քաղաքացին:
Արտասահմանէն հարազատներ եւ բարեկամներ յաճախ երբ կապ կը հաստատեն մեզի հետ, մեր որպիսութիւնը եւ ապահովութիւնը ստուգելէ ետք, իրենց երկրորդ հարցումը կ՛ըլլայ` «Հաց ունի՞ք… ուտելիք ունի՞ք…»:

10.11.12

SDHP 125th Anniversary Academic Conference Achieved Major Success

To mark the 125th anniversary of the Social Democrat Hunchakian Party (SDHP), over 200 participants attended an academic conference with 11 prominent historians titled, “Social Democrat Hunchakian Party Throughout History.” The conference, which was hosted by Woodbury University (Burbank, California) on October 27, was organized by the Nor Serount Cultural Association and the Armenian Educational Benevolent Union with co-sponsorship by the Richard G. Hovannisian Endowed Chair in Modern Armenian History at UCLA (established by the Armenian Educational Foundation), the Armenian Research Center at the University of Michigan, Dearborn; and the National Association for Armenian Studies and Research (NAASR). The academic conference is a part of a series of events to celebrate 125 years of the party’s contributions to the Armenian people, Armenian Cause and struggle.

9.11.12

Who Is Fethullah Gülen?


With the American economy in shambles, Europe imploding, and the Middle East in chaos, convincing Americans that they should pay attention to a Turkish preacher named Fethullah Gülen is an exceedingly hard sell. Many Americans have never heard of him, and if they have, he sounds like the least of their worries. According to his website, he is an “authoritative mainstream Turkish Muslim scholar, thinker, author, poet, opinion leader and educational activist who supports interfaith and intercultural dialogue, science, democracy and spirituality and opposes violence and turning religion into a political ideology.” The website adds that “by some estimates, several hundred educational organizations such as K–12 schools, universities, and language schools have been established around the world inspired by Fethullah Gülen.” The site notes, too, that Gülen was “the first Muslim scholar to publicly condemn the attacks of 9/11.” It also celebrates his modesty.

8.11.12

Winds of Change

Zareh Ouzounian
 
Many thought this could never happen.
Yet we all WANTED this to happen.
The winds of change are finally blowing in Armenia.
The pre-independence years and the initial following years saw an Armenian people energized by statehood, excited by independence, and full of hope for a better future. And a lot was achieved, including winning a war against all odds. Anyone who had the opportunity of visiting Armenia in those early days of independence will remember that despite very dire economic conditions, there was “something” in the air, there was energy, hope, and excitement.

7.11.12

The Turkish-Made ‘Great Calamity’: How ‘Medz Yeghern’ Became ‘Büyük Felâket’


Vartan Matiossian

The “Metz Yeghern,” which means “Great Evil” in Armenian,
is the name we Armenians use for the genocide.
Robert Attarian (2006)1

The quote comes from a lecture in Italian by the spokesperson for the Consiglio per la comunità armena di Roma (Council of the Armenian Community of Rome) on April 28, 2006. The use of “Medz Yeghern and “genocide” in the same sentence shows it to be part of a conscious goal pursued by Italian Armenians as a way to encourage the adoption of the phrase Medz Yeghern to identify the genocide in languages other than Armenian.
As one example among many, young Italian writer Paolo Cossi in 2007 published a graphic novel titled Medz Yeghern, il grande male (Medz Yeghern: The Great Evil). It was clear that, in his mind, Medz Yeghern was not a euphemism. “I made my first book Medz Yeghern to explain and introduce the Armenian Genocide to the Italian people,” said Cossi recently. “My motivation was a very human motivation in the first place, and it was very important because it is the first genocide of the 20th century. I wanted to create something that can educate the Italian public about genocide because they know very little about it.”2 So far, this graphic novel has been translated into French, Spanish, Dutch, Greek, and Korean.

6.11.12

Խաչիկ Ճոզիկեան. «Որտեղ որ լինում ես, միայն խօսքեր են, շատ գեղեցիկ ժողովներ, խորհրդաժողովներ՝ սիրիահայերի թեման մէջտեղ արած»

«ԵՐԿԻՐ»
Երեւանի Հանրապետութեան փողոց 30 հասցէում` Հ. Յ. Դաշնակցութեան Գերագոյն Մարմնի «Սիմոն Վրացեան» կենտրոնում սկսել է գործել Սիրիահայութեան Խորհրդատուական Կենտրոնը, որի աշխատանքները համակարգում է Հալէպի «Արեւելք» տպարանի տնօրէն, «Համազգային»ի Սիրիայի շրջանային վարչութեան անդամ Խաչիկ Ճոզիկեանը:

5.11.12

Արդի պոէզիան. նրան յարող խնդիրների շուրջ


ԼՈՒՍԻՆԷ ՄԻՒԼԼԷՐ

Մեր օրերում ստեղծուող պոէզիան, որը սկիզբ է առել 90-ականների անկախացումից անմիջապէս յետոյ, շրջում է աւանդական պոէզիայի ազգային կաղապարուած պատկերացումները: Մեր ժամանակակից բանաստեղծների գրեթէ մեծամասնութիւնը այսօր մերժում է անցեալի գրական կոթողների բովանդակային, տաղաչափական կողմերը: Ներկայիս բանաստեղծութիւնը հակուածութիւն ունի ընդօրինակելու արտերկրեայ ազատ, անկաշկանդ պոէտական խոհանոցին բնորոշ առանձնայատկութիւններըՙ իրենց որդեգրած բանաստեղծական նորմերով ու չափորոշիչներով: Ուսումնասիրելով համաշխարահային գրական փորձըՙ կարող ենք հետեւութիւն անել, որ պոէզիանՙ որպէս աշխարհի հնագոյն ստեղծագործութեան ձեւ, տեղի է տալիս իր աւանդոյթները: Այն հանդէս է գալիս մերթ որպէս չափածոյ արձակ, մերթ էլ որպէս անռիթմ ու անչափ, ցաքուցրիւ բառերի կոյտ: Եթէ անտիկ գրական աշխարհից սկսած մինչեւ նոր ժամանակաշրջանը աւանդոյթի համաձայն բանաստեղծին «երգիչ» էին անուանում, ապա նոյն «երգիչ»-ը, մեղմ ասած, խորթ կը լինի մերօրեայ բանաստեղծներին կոչել: Արժէ այստեղ խորութեամբ ընկալել ներկայիս պոէզիայով մտահոգ երիտասարդ բանաստեղծուհի Նուշիկ Միքայէլեանի ահազանգը «Ազգ» օրաթերթի էջերում.

4.11.12

A Brief History of the Armenian Studies Program at Fresno State 1960-2012

Barlow Der Mugrdechian
 
Armenian Studies courses have been taught at Fresno State for more than fifty years. Dr. Richard Hovannisian taught Armenian Studies courses through the extension program, 1960-1962. Dr. Louise Nalbandian of the History Department began teaching Armenian history at Fresno State in 1967, soon developing a broader program, including language and culture classes. Serpouhie Messerlian taught Armenian language courses beginning in 1970 and Dr. Arra Avakian taught a variety of Armenian culture and history courses from 1970-1973.

3.11.12

Bedrós Hadjián en el recuerdo


Vartán Matiossián
 
Se ha ido Bedrós Hadjián, una de las figuras intelectuales con trascendencia diaspórica que la comunidad armenia de la Argentina ha albergado a lo largo de la historia. Subrayo el concepto de trascendencia diaspórica; o sea, alguien cuya figura y cuya producción han cruzado los límites de su comunidad. Esa trascendencia, en el marco de la producción intelectual o de cultivo del pensamiento (que enfatizan el concepto de figura intelectual), se alcanza esencialmente con el elemento que constituye el nexo de la dispersión: el idioma.

2.11.12

Արդե՞օք ճիշդ է վերադարձը հին ուղղագրութեան


 ԹԵՐԵԶԱ ԳԱԼՍՏԵԱՆ
(Ներածական եւ ծանօթագրութիւններ՝
ՎԱՐԴԱՆ ՄԱՏԹԷՈՍԵԱՆ)

Ուղղագրութեան բազմաչարչար խնդիրը վերջին քսանամեակին բազմիցս հոլովուած է, ընդհանուր առմամբ՝ տեղքայլի վիճակի մէջ։ Քանի մը առիթներով տողերս գրողն ալ իր կարծիքը արտայայտած է՝ «Յառաջ»ի մէջ լոյս տեսած յօդուածներով։ Վերջին շրջանին, հակընդդէմ երկու կողմերը գոհացած են «դիրքային պատերազմ»ով՝ միեւնոյն տեսակէտներու կրկնութեամբ։ Սակայն, այդ կրկնութիւնը ոչինչ կ՚աւելցնէ հանրային գիտակցութեան կամ տեսակէտներու մշակումին, բացի թիւր տեսակէտներու յարատեւութենէն, երբ սխալ տեղեկութիւններ կը հաղորդուին։ Այդպիսի վիճակի մը մէջ յայտնուած է, մեր կարծիքով, բանասիրական գիտութիւններու թեկնածու Թերեզա Գալստեան, որ Երեւանի «Առաւօտ» օրաթերթի Սեպտեմբեր 29, 2012ի թիւին մէջ ստորագրած է սոյն յօդուածը։ Որպէսզի ընթերցողը ամբողջական կարծիք կարենայ կազմել, թէ հայաստանեան ուղղագրութեան պաշտպանները փաստարկներու ի՞նչ համակարգի կը հետեւին ներկայիս, որոշեցինք յօդուածը նոյնութեամբ ընթերցողին ներկայացնել՝ անոր կցելով մեր ծանօթագրութիւնները։

Գրաբարեան աւանդական ուղղագրութեան բարեփոխման հարցը ծառացել է դեռեւս 19-րդ դարի կէսերից: Այդ խնդրով մտահոգուած որոշ քայլեր են արել հայ անուանի գրական-հասարակական գործիչներ՝ Նահապետ Ռուսինեանը, Մինաս Չերազը, Խորէն Ստեփանէն, այնուհետեւ Ղազարոս Աղայեանը, Ստեփան Մալխասեանցը եւ ուրիշներ: 1913 թ., Գէորգ V կաթողիկոսի հովանաւորութեամբ կազմւում է յանձնաժողով, որի նպատակն էր քննարկել հայոց աւանդական ուղղագրութեան մէջ որոշակի բարեփոխումներ կատարելու հարցը: Յանձնաժողովի կազմում ընդգրկուած էին Գէորգ վարդապետ Չէօրէքչեանը (հետագայում Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս) (1), լեզուաբան Մանուկ Աբեղեանը եւ ուրիշներ: Սակայն մօտալուտ համաշխարհային առաջին պատերազմը, այնուհետեւ 1915 թուականի մեծ ողբերգութիւնը, ցաւօք, կասեցրին այդ հարցի լուծման ընթացքը: Ուղղագրութեան բարեփոխման խնդիրն առաւելապէս յուզել է ականաւոր լեզուաբան, գրաբարի, միջին հայերէնի եւ ժամանակակից հայոց լեզուի մեծ գիտակ Մանուկ Աբեղեանին: Նա նկատի ունենալով գրաբարեան ուղղագրութեան արդէն խիստ տարբերակուածութիւնը ժամանակակից հայ գրական-արտասանական լեզուից, 1922 թ. յանձն առաւ որոշ բարեփոխումներ անել եւ թարմացնել հայերէնի ուղղագրութիւնը (2), իսկ 1940 թ., լրացուցիչ շտկումներ անելով, հասարակութեանը ներկայացրեց միանգամայն ընդունելի նոր ուղղագրութիւն (3): Եւ, ահա, 90 տարի է, ինչ մենք գրում ենք նոր ուղղագրութեամբ, զերծ մնալով նախկինի ակնյայտ բարդութիւններից (4)։