Showing posts with label Հրանդ Տինք. Show all posts
Showing posts with label Հրանդ Տինք. Show all posts

5.2.16

Յանուն տաճկահայերի նոր պատմութեան

ՏԻԳՐԱՆ ԵԿԱՒԵԱՆ
Թարգմ. Պ. Ք.
 
Պատմաբան Թալին Սուճեանը անգլերեն հրապարակած իր The Armenians in Modern Turkey հիմնարար աշխատութեան մէջ առաջարկում է քեմալական հանրապետութեան ստեղծումից յետոյ մեծ ոճրագործութեան վայրերում մնացած տաճկահայերի սոցիալ-քաղաքական պատմութիւնը: Դա ծանրակշիռ աւանդ է Հրանտ Դինքից առաջ Թուրքիայի հայերի նորագոյն պատմութեան ուսումնասիրութեան մէջ:

10.1.15

«Բոլորս Շառլի ենք»

Կարելի՞ է սպան­նել երա­խաներ հրէական դպրո­ցի մը առ­ջեւ։ Կա­րելի՞ է զգետ­նել լրագրողներ, որոնք խմբագ­րա­կան ժո­ղովի մէջ են։ Կա­րելի չէ։ Կա­տարե­լով անհաւատալին, իս­լա­մական ֆա­շակա­նու­թեան զի­նեալ ձեռ­քեր մեզ կը մա­տու­ցա­նեն հսկայ ծա­ռայու­թիւն մը՝ ցոյց կու տան իրենց ճշմա­րիտ դի­մագի­ծը։

4.11.14

«Աւելի վատ ծագում»ով գլխաւոր խորհրդական մը

«Ա.»

Թուրքիոյ վարչապետին գլխաւոր խորհրդականի նշանակման լուրը  բնականաբար պիտի գրաւէր բազմակողմանի ուշադրութիւն: Առաջին հայեացքով կը թուի, որ հայկական կողմին ուղղուած ծրագիրներուն հետ կապուած է «Ակօս»ի նախկին խմբագիրին նշանակումը. աւելի մասնակի` Հայոց ցեղասպանութեան 100ամեակին հետ առնչուած Անգարայի որդեգրած գործողութիւններու շարքին կարեւոր օղակի հանգամանք ունի այս քայլը:

28.7.14

ԱՔՓ/Կիւլէն կը շահագործեն Տինքի ոճիրը


Ոչ միայն մեզ, այլ համայն աշխարհին ծանօթ է, թէ ինչպէս սպաննուեցաւ «Ակօս»ի հիմնադիր եւ հրատարակութեան վարիչ՝ Հրանդ Տինք։ Նոյնպէս բոլորին ծանօթ է, թէ պետական կառոյցները եւ այդ կառոյցներուն հետ գործակցող մերթ պաշտօնական, մերթ կիսապաշտօն եւ մերթ ալ անպաշտօն ո՛ր կառոյցները դերակատարութիւն ունեցան։ Ինչպէ՛ս ապահովուեցաւ անոնց անպատժելիութիւնը։
Զինուորականներու, ոստիկաններու, պետական բարձրաստիճան պաշտօնէութեան եւ մամուլի գործակցութեամբ իրագործուած ոճիրին հեղինակները անցնող եօթը տարիներու ընթացքին ազատօրէն շարունակեցին իրենց կեանքը։ Բարձրացան իրենց պաշտօններուն մէջ, նոր պաշտօններու նշանակուեցան, երեսփոխան, նախարար դարձան։ Ուրիշ յանցանքներով բանտարկուեցան ու ապա ազգային հերոսի նման դուրս ելան բանտէն։

6.2.14

Անգարայի ձեռագիրն ու Օճալանի ստորագրութիւնը

«Ա.»









ՔԱԿ-ի արգելափակեալ ղեկավար Ապտիւլլահ Օճալանի նամակը, ուղղուած` հայ ժողովուրդին, պարզագոյն բանաձեւումով խառն ուղերձներ (mixed messages) կը փոխանցէ ընթերցողին:
Նախ կարելի չէ անտեսել այն երեւոյթը, որ միեւնոյն կուսակցութեան ղեկավարներէն Պեսէ Հոզաթ հայկական լոպին մեղադրած էր Թուրքիոյ ուրուական պետութիւններէն մէկը ըլլալու յանցանքով, որուն հերքումի ձեւով մեկնաբանուեցաւ Օճալանի նամակը: Խառն ուղերձի տրամաբանութեան մէջ կ՚իյնայ սկսելու համար նամակի այն բաժինը, ուր քիւրտ ղեկավարը հայ ժողովուրդին  համեստաբար կ՛առաջարկէր, որ առանց ցեղապաշտ-ազգային թակարդներու մէջ իյնալու շարունակէ իր պայքարը` հեռու մնալով «մեր ժողովուրդները տակաւին դարեր շարունակ իրարու թշնամացնել նպատակադրող միջազգային դրամատէր ուժերու եւ լոպիներու չարամտութենէն»: Եւ եթէ նամակի բովանդակութեան բնութագիրը ընդհանուր առումով խառն պատգամներով կարելի է բնորոշել, ապա այստեղ արդէն գրեթէ միանշանակ կը դառնայ հայութեան պայքարը ապալոպիիստականացնելու (*) կոչը:

22.1.14

Հրանդ Տինք. 7-րդ տարելից

Ժ. Չ.

Հրանդ Տինք դեռ չէ մահացած։ Կ՚ապրի «Ակօս» թերթով։ Կ՚ապրի իր մահէն ետք, իր ընտանիքի հաստատած Հրանդ Տինք Հիմնարկի գործունէութեամբ։ Եւ ի՜նչ գործունէութիւն։ Գիրքերու հրատարակութիւններ՝ գաւառներու մէջ լռութեան մատնուած հայերու բանաւոր պատումները՝ Մարտին, Տիգրանակերտ, Անգարա…։ Հայերու պատկանող բռնագրաւուած կալուածներու ցանկագրում։ Հսկողութեան կեդրոն՝ թրքական մամուլի, ընկերային ցանցերու մէջ ցեղային խտրականութեան արտայայտութիւններու։ Համալսարաններու հետ գործակցաբար կազմակերպուած համագումարներ՝ փոքրամասնութիւններու կրած անարդարութիւնները ուսումնասիրող, ինչպէս՝ Իսլամաց(ու)ած Հայերը։ Մրցանակներու բաշխում՝ «Հրանդ Տինք» մրցանակը, որ կը շնորհուի ամէն տարի Սեպտ. 15ին, Տինքի ծննդեան օրը, խտրականութեան, ցեղապաշտութեան, բռնութեան դէմ պայքարող գործիչներու։ Դեռ, Հայաստան-Թուրքիա լրագրողներու տարեկան այցելութեան ծրագրեր, «Խղճմտանք»ի շարժանկարի փառատօն, թեմաթիկ եռալեզու օրատետր՝ այժմէական լուսանկարիչներու գործերով լուսազարդուած… եւ Հայաստանի առնչուած ծրագիրներ։

29.12.13

Իսլամաց(ու)ած հայեր՝ հարցում եւ պատասխան («Իսլամաց(ու)ած հայեր» խորհրդաժողովի երկայնքին)

ԻՇԽԱՆ ՉԻՖԹՃԵԱՆ

Ա.
Աւարտին հա­սաւ Հրանդ Տինք Հիմ­նարկի, Իս­թանպու­լի Պո­ղազի­չի հա­մալ­սա­րանի եւ Մալաթիահա­յերու Միու­թեան («Մա­լաթիահայ­տէր») հա­մագոր­ծակցու­թեամբ կազմակերպուած եռօ­րեայ գի­տաժո­ղովը (2-3 Նո­յեմ­բեր 2013, Իս­թանպուլ, Պո­ղազի­չի համալսա­րան), որ իբ­րեւ «խորհրդա­ժողով» բնո­րոշուած էր: Ու այս բնո­րոշու­մը շատ աւե­լի գործնա­կան էր, որով­հե­տեւ, թէեւ ձեռ­նարկը հա­մալ­սա­րանի մը յար­կին տակ տե­ղի ու­նե­ցաւ, գի­տական զե­կու­ցումնե­րուն քովն ի վեր ան տեղ մը ու­նէր խորհրդակ­ցա­կան բնոյթ: Բուն գիտաժո­ղովէն, այ­սինքն տար­բեր նիւ­թե­րու ու­սումնա­սիրու­թեանց ներ­կա­յացու­մէն առաջ, ողջոյնի պաշ­տօ­նական խօս­քե­րէն ետք տե­ղի ու­նե­ցած սկիզ­բի զրոյ­ցը, ինչպէս նաեւ վեր­ջին օրուան կլոր սե­ղանը պարզ իմաստներ կրնա­յին ու­նե­նալ, իբ­րեւ աշ­խա­տելա­ձեւեր, որոնք գուցէ ամէն գի­տաժո­ղովի ալ օրա­կար­գին կա­րելի է գտնել: Հոս, սա­կայն, ու­րիշ կա­րեւոր հանգա­մանք մը կը տես­նեմ: Գի­տաժո­ղովին սկիզբն ու վեր­ջը կը կե­նային այս զրոյցնե­րը, կը պա­տէին բուն մար­մի­նը ձեռ­նարկու­թեան, ինչ որ կրնայ նշա­նակել, թէ իս­լա­մաց(ու)ած Հայերուն վե­րաբե­րող այս նիւ­թը, գի­տական վեր­լուծու­մէն առաջ եւ վերջ ու­նի զրու­ցա­յին բաժին մը, ուր ան նախ կը խմո­րուի ու ապա գի­տու­թե­նէն ան­դին կը թե­ւակո­խէ, այսպէս բանալով տա­րածուն ոլորտ մը: Զրոյ­ցը անհրա­ժեշ­տօ­րէն կը բա­ցուի, որով­հե­տեւ իսլամացուած Հա­յերուն մա­սին ու­սումնա­սիրու­թիւններ կը պակ­սին: Անոնց գո­յու­թեան, պատմութեան ու ներ­կա­յին մա­սին աղ­բիւրնե­րը եւ քա­ղաքա­կան պայ­մաննե­րը պա­կասա­ւոր են ու կրնա­յին շատ աւե­լի հա­րուստ ըլ­լալ, եթէ պայ­մաննե­րը թոյ­լա­տու ըլ­լա­յին ու հետաքրքրութիւնը քա­ջալե­րուէր: Ան­տե­սումն ու լռու­թիւնը իբ­րեւ լու­ծում միշտ խափանարար են:
2005 թուակա­նին նո՛յն (նո՞յն) Իս­թանպու­լին մէջ ահա­գին հարց ստեղ­ծած էր հա­յու­թեան նուիրուած գի­տաժո­ղով մը, առա­ջինը իր տե­սակին ու նիւ­թին մէջ, ու՝ Մա­յիսէն Սեպ­տեմբեր յե­տաձ­գուած, Պո­ղազի­չի պե­տական հա­մալ­սա­րանէն Պիլ­կի անձնա­կան հա­մալ­սա­րան փոխադ­րուած, բո­ղոքա­րար ցու­ցա­րար­նե­րու ներ­կա­յու­թեան ար­ժա­նացած: Ու հի­մա, ութ տարի ետք, առանց որե­ւէ հար­ցի (ար­դեօ՞ք՝ չենք գի­տեր), գո­նէ՝ առանց ցու­ցա­րար­նե­րու, «ցեղաս­պա­նու­թիւն» բա­ռին ալ առատ օգ­տա­գոր­ծումով առօք-փա­ռօք տե­ղի կ’ու­նե­նայ այս գի­տաժո­ղովը: Ութ տա­րուան մէջ բա՞ն կը փո­խուի: Թէ՞ հա­րիւ­րա­մեակի ժա­մանա­կային մօտեց­ման թրքա­կան պատ­րաստու­թեանց մաս կը կազ­մէ այս գի­տաժո­ղովն ալ...: Ա՞յս է ձեր ու­զա­ծը. հրամ­մե­ցէ՛ք, եկէ՛ք, խօ­սեցէ՛ք՝ - ըսել կ’ու­զեն, կ’երե­ւի, պա­տաս­խա­նատու վեր­նա­կան մար­միններ, - միայն թէ պաշ­տօ­նական ճա­նաչում մի՛ պա­հան­ջէք: Ասի­կա քու­նի դեղ մըն է ձե­զի հա­մար: Ատոր պա­տաս­խա­նը հե­տեւեալն է՝ Մեր ու­զա­ծը, պա­հանջքին բովանդակութենէն առաջ, քա­ղաքա­կան կե­ցուած­քի վե­րին ու վերջնա­կան յստա­կու­թիւնն է: Մնա­ցեալը՝ երկրոր­դա­կանօ­րէն կա­րեւոր է: Բայց թո­ղունք այս հա­սարակ են­թադրու­թիւննե­րը, հա­սարա­կացումնե­րու պա­հանջնե­րը:

27.11.13

Թուրքիան 100ամեակի նախօրեակին. հարցազրոյց Պոլսոյ «Ժամանակ» թերթի խմբագրապետ Արա Գօչունեանի հետ

ԺԻՐԱՅՐ ՉՈԼԱՔԵԱՆ


Հարցում - Կարելի՞ է պարզաբանել ընդհանրապէս թրքահայութեան եւ մասնաւորաբար Պոլսոյ հայերու ապրած ներկայ վիճակը Թուրքիոյ կառավարութեան հետ փոխ-յարաբերութիւններու առումով։ Ինչպէս գիտենք, կան քանի մը բնագաւառներ ինչպէս՝ կալուածներու վերադարձի հարցը, Ցեղասպանութեան ճանաչման գծով թուրք հասարակութեան եւ ի մասնաւորի նոր մտաւորականութեան նոր մօտեցումները, գաւառներու մէջ քիւրտերու հետ զարգացումները՝ յատկապէս Տիգրանակերտի շրջանի պարագան, եւայլն։ Կ՚ուզէինք նշեալ նիւթերու շուրջ այժմու իրավիճակին յստակ պատկերը ունենալ։
Արա Գօչունեան - Այո, հարցադրումները շատ են։ Կալուածներու խնդիրը աւելի քան տասը տարուան գործընթացի անցեալ ունի, գիտէք, իրադարձութիւնները երբեմն գետի նման կը վարարին եւ յետոյ կը հանդարտին, սակայն կը մնայ շարունակականութիւնը, իսկ ներկայ հանգրուանի մեկնակէտը պայմանաւորուած է Թուրքիոյ Եւրոպական Միութեան անդամակցութեան գործընթացով։ Երբ Թուրքիա Եւրոմիութեան անդամակցելու թեկնածու ճանչցուեցաւ, երկրին մէջ սկսաւ բազմակողմանի բարեփոխումներու գործընթաց մը, որ իր հետ բերաւ նաեւ զանազան օրէնսդրական կարգադրութիւններ՝ ոչ-իսլամ փոքրամասնութիւններուն համար, որոնք ունէին տասնեակ տարիներու ընթացքին կուտակուած խնդիրներ։

16.5.13

Թրքատեացութեան թոյնը կը շարունակէ թունաւորել

ԲԱԳՐԱՏ ԷՍԴՈՒՔԵԱՆ

Այս [Ապրիլ 24ի] շաբթուան օրակարգը բնականաբար, կամ մի գուցէ ինքնաբերաբար, մեզ կը պարտադրէ խորհրդածել հայկական խնդիրներու մասին։ Արդէն իսկ ամէն օրուան համար միջոցառումներ կը կազմակերպուին, որոնց կը մասնակցինք մերթ ատենախօս, մերթ թղթակից ըլլալով։ Պարտինք յայտնել, որ ի տարբերութիւն սփիւռքահայութեան, մեր երկրին մէջ կազմակերպուած այդ բնոյթի միջոցառումներուն կազմակերպիչը կամ մղիչ տարրը՝ տեղւոյն հայութիւնը չէ, այլ երկրի ո՛չ հայ ժողովուրդները։ Դարձեալ ի տարբերութիւն նախորդ տարիներուն, այս տարի հրապարակային հանրահաւաքները ծաւալած են դէպի երկրի այլ քաղաքները։ Ցարդ մեզի հասած լուրերուն համաձայն՝ հանրահաւաքներ եւ երթեր կազմակերպուեցան Իսթանպուլէն զատ, Անգարա, Իզմիր, Պրուսա, Տիարպէքիր, Ատանա, Մալաթիա, Պոտրում, Տէրսիմ եւ այլ քաղաքներու մէջ։

1.9.12

Մենք պիտի գոչենք «Յառա՜՜՜՜ջ»

ՍԱԳՕ ԱՐԵԱՆ
 
Քիչ առաջ աւելի քան 300 հոգի հաշուող երիտասարդներու խումբ մը, Երեւանի Զաքեան փողոցին վրայ գտնուող Հունգարիոյ դեսպանատան առջեւ կազմակերպած էր բողոքի ցոյց: Երիտասարդները բարձրացուցած էին 2004ի Փետրուարի 14ին դաւադրաբար սպաննուած ՀՀ բանակի սպայ Գուրգէն Մարգարեանի նկարները: Գիտենք որ Մարգարեան այդ օրերուն կը գտնուէր Հունգարիա, Եւրոպական Միութեան զինուորական գործակցութեան ծրագիրներէն մէկուն առընթեր ծառայելու նպատակով: Սեւ թուական է այդ օրը հայոց համար:

3.10.11

Հարիւր տարուան լքուածութիւն

ԹԱԼԻՆ ՍՈՒՃԵԱՆ – ԱՅՏԱ ԷՐՊԱԼ

 Անգլերէնէ թարգմանեց՝ ՎԱՐԴԱՆ ՄԱՏԹԷՈՍԵԱՆ
ԺԹ. դարու Օսմանեան կայսրութեան հայոց պատմութիւնը[1] պատմութիւնն է մեծ խոստումներու եւ աւելի մեծ լքուածութեան։ Ապրիլ 24ի գիշերը եւ յաջորդող երկու շաբաթներուն ձերբակալուած աւելի քան 200 արեւմտահայ մտաւորականները խորապէս գիտակից էին իրենց առանձնութեան։ Գրիգոր Զօհրապի իթթիհատական բարեկամները, որոնց հետ ընթրած ու թուղթ խաղացած էր, պիտի նախընտրէին անոր սպանութիւնը չկանխել։ Սակայն, լքուածութիւնը պիտի շարունակէ հայոց ուղեկիցը ըլլալ։ Միջագետքի ճամբարներէն վերապրողները այնքան առանձին էին, որքան Անատոլիոյ հեռաւոր լեռներուն կամ գիւղերուն ապաստանեալները։ Իսկ անոնք, որոնք կրօնափոխութեան կամ բռնի կենակցութեան շնորհիւ վերապրեցան, ո՛չ միայն 1915ի ամրան, այլեւ յաջորդող հարիւր տարիներուն լքուեցան։