1990-ականների սերնդի կեանքն ու կռիւը նոր ֆիլմում

ՆՈՒՆԷ ՀԱԽՎԵՐԴԵԱՆ

 

«Կեանք ու կռիւ» նոր գեղարուեստական ֆիլմը, որը էկրաններ բարձրացաւ Հայաստանի անկախութեան 25-ամեակի օրը, փորձում է վերստեղծել ու իմաստաւորել այն սերնդի դրաման ու սպասելիքները, որն անկախութեան առաջին տարիներին երիտասարդ էր, ոգեւորուած, սիրահարուած ու մի քիչ էլ շփոթուած:
Հին կեանքը` իր յստակ գծագրուած սովետահայ կայունութեամբ (լճացմամբ) աւարտուել էր, վրայ էր հասել յուսադրող ու միաժամանակ` թեւաթափ անող ապագան, որն ամէն վայրկեան ենթակայ էր փոփոխման: Եւ ի հարկէ, Արցախեան պատերազմն էր:

Րաֆֆի Գալֆայեան. հարիւրամեակը՝ միջազգային օրէնսդրութեան փորձաքարին առջեւ

Ֆրանսահայ իրաւաբան Րաֆֆի Գալֆայեան Մարդկային Իրաւանց Միջազգային Դաշնակցութեան (FIDH) նախկին ընդհանուր քարտուղար է։

«Նոր Յա­ռաջ» - Անցնող Յու­նուար 29ին Հա­յաս­տա­նի կա­ռավա­րու­թիւնը Հա­յոց Ցեղասպա­նու­թեան 100ամեակին առի­թով հրա­պարա­կեց հա­մահայ­կա­կան Հռչա­կագիր մը։ Դուք ինչպէ՞ս կը բնու­թագրէք զայն՝ մաս­նա­ւորա­բար մի­ջազ­գա­յին համաձայնագրերու, պայ­մա­նագ­րե­րու եւ հա­տուցման հար­ցե­րու շրջա­գիծին մէջ։

Րաֆ­ֆի Գալ­ֆա­յեան - Այս Հռչա­կագ­րին առն­չութեամբ ըսե­լիք շատ բան կայ։ Նախ ան «իրա­ւական»էն աւե­լի քա­ղաքա­կան բնոյթ ու­նի եւ յե­տոյ ալ նա­խաբա­նին մէջ հա­տուցման առն­չուող միայն մէ՛կ նշում կայ, երբ կը խօ­սուի Ցե­ղաս­պա­նու­թեան հե­տեւանքնե­րու յաղթա­հար­ման մա­սին եւ քիչ ան­դին կ՚ար­ծարծէ իրա­ւաբան­նե­րու խումբի մը ստեղծման հար­ցը, որ պի­տի զբա­ղի այս նիւ­թով։

Վարդան Պետրոսեան. «Ի՞նչ է 4-10 տարին, եթէ ես իմ ներսում դատապարտել եմ ինքս ինձ ցմահ»

ԶԱՐՈՒՀԻ ՄԵՋԼՈՒՄԵԱՆ

Հեռախօսազրոյց դերասան եւ երկու ամիս կալանավայր գտնուող Վարդան Պետրոսեանի հետ:

-Վարդա՛ն, ինչպէ՞ս էք, առողջութիւնն ինչպէ՞ս է Ձեր:

-Առողջական վիճակս բաւարար է, համեմատաբար լաւ եմ, կրիզիսային վիճակն անցաւ: Գիտէ՞ք, դատարանից կալանավայր ինձ բերեցէին կիսագիտակից վիճակում պատգարակի վրայ: Երբ անկողին մտայ, տեսայ շուրջս հաւաքուած սեւ հագած տղաներ` կալանաւոր, կալանակից եղբայրներ: Սկսեցին հետս խօսել, զրուցել, ծիծաղել, կատակ անել, մխիթարել: Շատ զարմանալի էր, յետոյ թէյ բերեցին, զարմանալի մի թէյ` մեղրամոմով: Տուեցին գաթա: Կը հաւատա՞ք` 10-15 րոպէում կարողացան ինձ ոտքի կանգնեցնել: Նոյնիսկ բժիշկները զարմացան: Երբ չափեցին ճնշումս, արդէն կարգաւորուել էր: Դատական պրոցեսը շատ երկար էր տեւել` 10 ժամից աւելի: Այդ ողջ ընթացքում ինձ մօտ էր շտապօգնութեան բժիշկը, ով հետեւում էր, որ չվատանամ, չէ՞ որ ինձ բերել էին հիւանդանոցից: Հաց չէի կերել 10-12 ժամ, մէկ-մէկ միայն շոկոլադ էին տալիս, որ կարողանամ դիմանալ: Այստեղ մշտական բժշկական հսկողութեան տակ եմ:

Սա ինչ թարախ է, որ չի պայթում

ԱՇԽԷՆ ՔԷՇԻՇԵԱՆ

Իմ զրուցակիցն է բանասէր, պատմաբան, գեղարուեստագէտ, թարգմանիչ, Հայաստանի Հանրապետութեան քաղաքացի Արծուի Բախչինեանը:

- Արծուի, եկ ամփոփենք տարին` կանգնած ենք Մաքսային Միութեանը միանալու շեմին, նորից ակցիաներ, բողոքներ, բռնկուող ու մարող յեղափոխութիւններ, արտագաղթող մարդկանց թուի աճ, նաեւ հոգեբանական է՛լ աւելի մեծ անկում` Վարդան Պետրոսեանին անուանեցին «դեռասան» ու կալանաւորեցին: Տարին տխո՞ւր ենք աւարտում...

- Ի հարկէ տխուր, աւելի ճիշդ` մտահոգ, քանի որ անդունդը, որի մէջ արդէն իսկ յայտնուել ենք, աւելի ու աւելի անտանելի է դառնում: Քո նշած բոլոր այդ երեւոյթները (որի շղթան, ցաւօք, կարելի է շատ երկարացնել) լրջագոյն պատճառներ են, որ 2013 թուականին Հայաստանի Հանրապետութեան քաղաքացին ապահով յորջորջուող իր երկրում իրեն կրկին զգայ կարիքի մէջ, անզօր, խաբուած, չպաշտպանուած եւ չունենայ նորմալ կեանքի յոյս ու հեռանկար:

The "Show" Must Go On?

ՍԱՐՕ ՍԱՐՈՅԵԱՆ

Հայաստանի հանրութեան քաղաքական հասունութեան խնդիրը վաղուց քննարկման առարկայ է: Արդէն բաւական մեծ թիւ են կազմում այն հրապարակումները, որտեղ շօշափւում է քաղաքական գործընթացների նկատմամբ մեր ժողովրդի իռացիոնալ կամ «միֆական» վերաբերմունքը: Դրա վկայութիւնն է նաեւ այն, որ թէ՛ վարչախմբի եւ թէ՛  նրան ընդդիմացող հանրութեան ներկայացուցիչների խօսքում տեղ է գտնում քաղաքական գործընթացները թատերական ներկայացում տեսնելու ցանկութիւնը:

Վարդան Պետրոսեան՝ քաղաքական հաշիւներու զոհ

Ժ.Չ.

Հայաստանի անկախացումը տնտեսական ճգնաժամի առաջնորդեց երկիրը։ Ղեկավար դասը կը մեղադրէ ազերիները, թուրքերը, ռուսերը, սովետական կարգերը, երկրաշարժը … սակայն ո՛չ մէկ պահու խնդրոյ առարկայ դարձուցած է իր գործելակերպը։ Յաջորդական կառավարական վարչախումբերը, անձնական ու գլանային շահերէ մեկնած՝ կողոպտեցին երկիրը եւ անտանելի դարձուցին անկախութիւնը եւ Արցախեան յաղթանակը գործածեցին ժողովուրդը ստրկացնելու համար։ Այսօր անկախութենէն 22 տարի անց կարելի է առանց վարանումի պնդել, որ Հայաստանի երեք կառավարութիւններու լաւագոյն արտադրութիւնը, մեծագոյն ձեռքբերումը՝ «արտագաղթ» արտադրելը եղած է։ Նախարարական բոլոր կոչերը կը հաստատեն այս կարեւոր արտադրութեան իրականութիւնը՝ հայրենադարձութիւն, ներդրում, նուիրատուութիւն … եւ պէտք է ըսել «նպարավաճառ»ի հաշիւով, լրիւ շահ է.

Վարդան Պետրոսեան. «Իմ միտինգներն այստեղ են՝ բեմում»

1980ական թուականներու վերջերուն ծնած նշանաւոր «Ոզնիներ» խումբէն մինչեւ այսօր, դերասան ու կատակերգակ Վարդան Պետրոսեանի ստեղծագործական ճանապարհը զինքը տարած է առաջին հարթակ՝ Հայաստանի ու հայութեան հարցերը թատերական բեմէն երգիծանքի տակ թաքնուած սուր քննադատութեամբ յատկանշուելով։ Իր վերջին ներկայացումին առիթով տեղի ունեցած այս հարցազրոյցը որոշ լուսաբանութիւն կու տայ իր մտածումներուն մասին։ Վերնագիրը մերն է։