Յետ ՀՀԿ-ական իշխանութիւնների ներքին մարտահրաւէրները

ՎԱՀԷ ՍԱՀԱԿԵԱՆ

Թւում է, թէ Սերժ Սարգսեանի հրաժարականից յետոյ ստեղծուել է մի իրավիճակ, երբ Ազգային Ժողովի մեծամասնութիւն կազմող ՀՀԿ խմբակցութիւնն, ըստ գործող Սահմանադրութեան, պէտք է ընտրի նոր վարչապետ իրենց իսկ շարքերից, եւ, այդպիսով, բաւարարի իր ընդդիմախօսների եւ ցուցարարների առաջին, հիմնական պահանջը՝ Սերժ Սարգսեանի հրաժարումը այսպէս կոչուած՝ «երրորդ ժամկէտ»-ից։

Վերջին տասնամեակում, այնուամենայնիւ, ՀՀԿ-ն չի կարողացել գործնականօրէն համոզել եւ ապացուցել ընտրողներին եւ քաղաքացիական այն ստուար շերտերին, ովքեր այս օրերին տօնում են Սերժ Սարգսեանի հրաժարականը, որ բաւարար կամք է ցուցաբերել տեղական ու ազգային ընտրութիւնների ողջ ընթացքը օրինականութեան ու արդարութեան սկզբունքներով կազմակերպելու գործում, որ հաստատել է օրէնքի իշխանութիւն, որտեղ չկան արտօնեալներ եւ ընչազուրկներ, որտեղ ամբարտաւանութիւնը խրախուսելի չէ, իսկ երկակի չափանիշները՝ ընդունելի նորմ։

Համաշխարհայնացած հայերը եւ օլիկարխիան

Ժ. Չ.

Զարմանալի ու արտասովոր յայտարարութիւն մը լոյս տեսաւ ՀԲԸՄ-ի 110-ամեակին առթիւ IDeA-ի կողմէ New York Times եւ «Հայաստանի Հանրապետութիւն» թերթերուն մէջ՝ «Գլոբալ (համաշխարհայնացած - աշխարհասփիւռ) հայերու ապագան այսօր է»։ Ի՞նչ էր բուն պատգամը այս յայտարարութեան։ Որո՞ւն ուղղուած է։ Ինչո՞ւ New York Times-ի մէջ եւ ոչ՝ աշխարհասփիւռ հայկական թերթերուն։

Հայաստանը փոքր պետութիւն է, դժուար է սեփականատէրերի ով լինելը գաղտնի պահել

ՍԻՒԶԱՆ ՍԻՄՈՆԵԱՆ

 

ՀՀ արդարադատութեան նախարար Արփինէ Յովհաննիսեանը անցեալ Հինգշաբթի [18 Օգոստոս 2016], ամփոփելով կոռուպցիայի դէմ պայքարի խորհրդի երկու ամսուայ աշխատանքը, մեր իրականութեան համար, կարելի է ասել, յեղափոխական ելոյթ ունեցաւ կառավարութեան նիստում, որից հետեւում է, որ ՀՀում գործող հակակոռուպցիոն մարմինները թերի են, եւ պէտք է դրանք վերափոխել, նաեւ պէտք է մշակել նոր օրէնքներ, որոնք կ՚օգնեն կանխել պաշտօնեաների ապօրինի հարստացումը, բացայայտել նրանց եւ նրանց փոխկապակցուած անձանց իրական եկամուտներն ու դրանց աղբիւրները, ընկերութիւնների իրական սեփականատէրերին եւ այլն:

«Օրէնսդրական փաթեթի մշակումը մի քանի ուղղութիւն է ունենալու՝ ինչ մարմին պէտք է պայքարի կոռուպցիայի դէմ, այսինքն՝ մոդելի ընտրութեան թեման է, երկրորդը՝ ապօրինի հարստացման, երրորդը՝ իրական սեփականատէրերի թեման եւ արդէն դրան առնչուող յարակից այլ փաթեթներ, որոնցից մէկն արդէն ԱԺում է: Խօսքը վարչական իրաւախախտումների եւ Քրէական օրէնսգրքում փոփոխութիւններ կատարելու մասին օրինագծերի մասին է, որոնցով ե՛ւ վարչական, ե՛ւ քրէական պատասխանատուութիւն է սահմանւում կեղծ եւ թերի յայտարարագրման համար: Սա շղթայի մի մասն է, բայց մեծ մասը՝ փաթեթների ձեւով, դեռ պէտք է ներկայացուեն կառավարութիւն», ասում է նախարարը: 22 Օգոստոսին Արփինէ Յովհաննիսեանը «բացեց» թեման «Հրապարակ»ի համար:

Սա Երեւանը չէ

 ԾՈՎԻՆԱՐ ԼՈԳՄԱԿԷՕԶԵԱՆ

Յիշո՞ւմ էք արցախեան պատերազմի հերոս Լէոնիտ Ազգալտեանի խօսքերը. «Սա Հայաստան է եւ վերջ», որից յետոյ «Ազատագրական Բանակ»ի գլխաւոր հրամանատարը կռուեց արցախեան հողի համար ու զոհուեց։ Քանի-քանիսն իրենց կեանքը զոհաբերեցին եւ դեռ շարունակում են զոհաբերել Հայաստան-Արցախ հողի համար։ Բայց մի բան է կռուել արտաքին թշնամու դէմ եւ բոլորովին տարբեր է՝ պայքարել ներքին թշնամիների դէմ։ Այստեղ արիւն թափելն արգիլուած է... Երկրի ներսում երկու թշնամիներ են տիրում. անօրինութիւնն ու անպատժելիութիւնը։ Իշխանութեան ղեկը ստանձնած պաշտօնաւորները սպաննում են մեր քաղաքը, նշան բռնելով եւ գնդակահարելով շէնքերը, որոնք կառուցուել են 19-20 դդ., այսինքն մինչեւ իրենց պաշտօնավարումը։ Անում են դա գիշերով, եւ առաւօտեան երեւանցիները կանգնում եմ փաստի առաջ։ Առաջին անգամ չէ, որ բարձրաձայնել եմ սպանութեան փաստը։ Փողուորներին հրապուրում է յատկապէս մայրաքաղաքը եւ յատկապէս մայրաքաղաքի կենտրոնը, որից այն կողմ նրանց նկրտումները չեն տարածւում։ Եւ քանի որ ամբողջ Երեւանը անցեալում գրաւում էր միայն կեդրոնի տարածքը, ուրեմն սպաննւում է բուն Երեւանը։ Հին Երեւանը։ Դեռ անցեալ տարի էր, կարծեմ, քանդեցին Տէրեանի 11 հասցէում գտնուող Աֆրիկեանների շէնքը։ Իսկ այս տարի սկսեցին Արամի 30 հասցէում՝ Աբովեան-Արամ խաչմերուկում կանգնած շէնքի վերացմամբ։ Նոյնը եղաւ Աճառեանի անունը կրող դպրոցի հետ. մի գեղեցիկ առաւօտ երեւանցիները արթնացան, բայց այդ դպրոցը չարթնացաւ, որովհետեւ աղբի վերածուեց։ Շէնքի ճարտարապետը Նիկողայոս Բունիաթեանն էր, դպրոցը ներկայացնում էր իրենից պատմա-մշակութային արժէք, թէպէտ քանդողներին բոլորովին դա չի հետաքրքրում։ Կայ շինութիւն, որը նրանց խանգարում է եւ դա պէտք է քանդել, իսկ յետոյ թող հանրութիւնը որքան ուզում է զայրանայ եւ այդ շինութեան լուսանկարները տարածի համացանցում։ Երեւանցիները հազուագիւտ վամպիրների են վերածուել. սնւում են զայրոյթով։ Արամի 30 շէնքը քանդեցին մայթը լայնացնելու նպատակով։ Գիշերուայ պահին։ Իսկ ցերեկով լրագրողները շտապեցին քաղաքապետարան եւ աւագանու անդամները իրենց կարծիքը յայտնեցին. այդ շէնքը իրենից ոչ մի մշակութային արժէք չէր ներկայացնում, դա սարայ էր (մթերանոց), մայթը լայնացնել էր հարկաւոր եւ այդ հնոտին խանգարում էր։ Շէնքը օտարում են, յայտարարելով, որ նա պետական գերակայ շահի զոհ պիտի դառնայ։ Ի հարկէ, պետական պաշտօնեան անձնական շահ ունի, եթէ թոյլ է տալիս քանդած հին շէնքի տեղը կառուցել անդէմ ուրուական մի շէնք։ Ի՞նչ են ասում ճարտարապետները։

Սա ինչ թարախ է, որ չի պայթում

ԱՇԽԷՆ ՔԷՇԻՇԵԱՆ

Իմ զրուցակիցն է բանասէր, պատմաբան, գեղարուեստագէտ, թարգմանիչ, Հայաստանի Հանրապետութեան քաղաքացի Արծուի Բախչինեանը:

- Արծուի, եկ ամփոփենք տարին` կանգնած ենք Մաքսային Միութեանը միանալու շեմին, նորից ակցիաներ, բողոքներ, բռնկուող ու մարող յեղափոխութիւններ, արտագաղթող մարդկանց թուի աճ, նաեւ հոգեբանական է՛լ աւելի մեծ անկում` Վարդան Պետրոսեանին անուանեցին «դեռասան» ու կալանաւորեցին: Տարին տխո՞ւր ենք աւարտում...

- Ի հարկէ տխուր, աւելի ճիշդ` մտահոգ, քանի որ անդունդը, որի մէջ արդէն իսկ յայտնուել ենք, աւելի ու աւելի անտանելի է դառնում: Քո նշած բոլոր այդ երեւոյթները (որի շղթան, ցաւօք, կարելի է շատ երկարացնել) լրջագոյն պատճառներ են, որ 2013 թուականին Հայաստանի Հանրապետութեան քաղաքացին ապահով յորջորջուող իր երկրում իրեն կրկին զգայ կարիքի մէջ, անզօր, խաբուած, չպաշտպանուած եւ չունենայ նորմալ կեանքի յոյս ու հեռանկար:

Ամէն բան վաճառւում է եւ չկայ ոչինչ անգին

ԱՆԻ ՍԱՀԱԿԵԱՆ

Դատելով Փակ շուկայի շուրջ ծաւալուած իրադարձութիւններից` կարելի է եզրակացնել, թէ երկրի առաջին դէմքն ու պատասխանատուն բոլորովին այլ դարդերով ու խնդիրներով է տարուած եւ ամենեւին տեղեակ չէ, թէ ինչով են տեղերում զբաղուած տարածքի բդեշխների կարգավիճակ ստանձնած օլիգարխները:

Քաղաքապետի խօսքի արժէքը. «Փակ շուկա»ն Սեպտեմբերի 15-ից կը գործի որպէս «Երեւան-Սիթի»

ՅԱՍՄԻԿ ՅԱՐՈՒԹԻՒՆԵԱՆ

Երկու տարի շարունակ ԶԼՄ-ներն ու ճարտարապետներն անընդհատ բարձրաձայնում էին «Փակ շուկայ»ի խնդրի մասին: Երկու տարի շարունակ ասուլիսներ, բողոքի ակցիաներ, հարիւրաւոր յօդուածներ: Երկու տարի շարունակ կառոյցի ճակատագրով պատասխանատուները՝ Մշակոյթի նախարարութիւնն ու քաղաքապետարանը, կա՛մ խուսափում էին «Փակ շուկայ»ի վերաբերեալ խօսելուց, կա՛մ էլ հաւաստիացնում, որ ամէն ինչ լաւ է լինելու:

Ուղեվարձի թանկացման դէմ բողոքի գործողութեան հանրային ռեսուրսը

ՄԱՐԻԵՏԱ ԽԱՉԱՏՐԵԱՆ

 

Անկախ նրանից, թէ ինչ գործօններ պայմանաւորեցին ուղեվարձի թանկացման դէմ բողոքի շարժումը, ուղեվարձի թանկացման կասեցման որոշումը նշանակում է ընդհանրապէս հանրային կարծիքի թէկուզ ժամանակաւոր յաղթանակ, ընթացքի շրջում, ամէն ինչ տեսած եւ անտարբեր դարձած հասարակութեան գոնէ ինչ-որ մի շերտի արթնացում: Իսկ երիտասարդ ակտիւիստների շարունակուող պահանջատիրութիւնը նշանակում է, որ հանրային կարծիքը շրջանցելու անզուսպ ցանկութիւն ունեցողները ստիպուած են այսուհետեւ զսպել իրենց այդ կարգի ցանկութիւնները, հաւաքել իրենց, քանի որ նրանք արդէն ոչ միայն վարկանիշ կը կորցնեն, այլեւ նիւթական ռեսուրս` շահոյթի կորստի ձեւով: Ի հարկէ, դաշտը, մարդկանց, շարժառիթներն ու գեներացնողներին մէկ առ մէկ շատ լաւ ճանաչելով եւ տարիներով հանրային կեանքի տարբեր դրսեւորումներին հետեւելով` չեմ կարող միամիտ ձեւանալ ու որոշ մարդկանց նման պնդել, թէ բողոքի ակտիւութիւնն ուղղորդողներ չկային, քանի որ անգամ ՀՀԿ-ի ներսի թեւերի ուղղորդումները միմեանց դէմ եթէ միայն դիտարկենք, որոնք անզէն աչքով էլ տեսանելի էին, մնացած քաղաքական ուժերի անզուսպ խառնուելը գործընթացներին բացայայտելը պարզապէս տեխնիկայի խնդիր կը դառնայ: Սակայն նոյնիսկ այդ ուղղորդողները գլխի չեն ընկել, թէ որքան պայմանական էին իրենց գործողութիւնները, քանի որ չեն կարողացել կանխատեսել` որքա՞ն անկախ եւ ինքնաբաւ կարող են դառնալ իրենց առջեւ մի խնդրի դէմ պայքարելու խնդիր դրածները: Այնպէս որ մեր նկատած ուղղորդումներն այս իմաստով ի վերջոյ կարող էին տասներորդական նշանակութիւն ունենալ, քանի որ առաւել կարեւոր էր, որ երիտասարդ մարդիկ չէին վախենում բողոքի ձայնը բարձրացնել, մինչդեռ թւում էր, թէ տարբեր կարգի ընտրութիւնները անյոյս քնեցրել են մարդկանց մէջ եղած համարձակութիւնն ու ինքնասիրութիւնը:

«Հարսնաքար»ի գազանութեանը նախորդել էին Նեմեցի գազանութիւնները

ԱՐԹՈՒՐ ՅՈՎՀԱՆՆԻՍԵԱՆ

«Հարսնաքար» (այսուհետ` «Յանցաքար») ռեստորանային համալիրում բուժծառայութեան մայոր Վահէ Աւետեանին եւ նրա ընկերներին դաժանօրէն ծեծած, Վահէին նոյնիսկ մահուան դուռը հասցրած գազանները Հ[այաստանի] Հ[անրապետութեան] Ա[զգային] Ժ[ողովի] պատգամաւոր, Հ[այաստանի] Հ[անրապետական] Կ[ուսակցութեան] խորհրդի անդամ եւ Հ[այաստանի] Ֆ[ուտբոլի] Ֆ[եդերացիայի] նախագահ Ռուբէն Հայրապետեանի (Նեմեց Ռուբօ) հարազատ հոգեզաւակներն են կամ նեմեցիկներ: Ռուբէն Հայրապետեանը մէկ անգամ չի ապացուցել, որ անձամբ ինքը բռնութեան «մշակոյթի» կրողն է, ինքնադատաստանի կողմնակիցն ու իրականացնողը. «Չգիտէ՞ք` ես ինչ պիտի անեմ` պիտի պատժեմ, ծեծեմ, որ ասեն` ջութակ է նուագել, ա՛յ, էդ ժամանակ զարմացեք»,- 2011 թ. Սեպտեմբերի 23-ին հրաւիրուած մամուլի ասուլիսում թմրամոլների վերաբերեալ ասել է Ռուբէն Հայրապետեանը:

Երեւանի կերպարանափոխումը՝ հարցեր, բողոքներ

  Մ.Մ.

Քաղաքները ժամանակի ընթացքում կերպարանափոխւում են: Կերպարանափոխուել է, եւ շարունակում է կերպարանափոխուել, նաեւ Երեւանը: Պատմական խոշոր իրադարձութիւնները իրենց հետքերն են թողնում քաղաքի բնական աւերման, դիտաւորեալ քանդման եւ կերտման ու վերակերտման վրայ: Նախասովետական Երեւանից շատ բան հնարաւոր չէ գտնել այսօրուայ Երեւանում, իսկ սովետական շրջանի Երեւանը, որն այն քաղաքն է, որ մենք ճանաչում ենք, արագօրէն կորցնում է իր ծանօթ տեսքը:

Թեղո՞ւտ, Պղնձո՞ւտ, թէ՞ Վալեքսուտ. յանցագործութիւնների խրոնիկա

ՍՏԵՓԱՆ ՍԱՖԱՐԵԱՆ

 

Յունուարի 15-ին, երբ բնապահպան ակտիւիստներով հասանք Թեղուտ, գիւղը կարծես նիրհում էր Շնող գետի աջ ափին` սարալանջին: Չհաշուած Շնողի մօտակայքում մեզ սպասող ոստիկանների կողմից «հարցաքննվելը», թէ ինչ ծրագիր ունենք օրուայ համար, ամէն ինչ շատ խաղաղ էր մինչեւ որ հատուած թեղիների, կաղնիների ու հաստաբուն այլ ծառերի սարսափազդու գերեզմաննոցը տեսնելուց ու մի քանի կիլոմետր սարն ի վեր բարձրանալուց յետոյ հասանք լանջի գագաթից դէմներս բացուող հրաշքին. ձախ թեւին փռուած էր Թեղուտ գիւղը, իսկ դիմացներս` Խառատանոց անուանումը կրող հովիտը, որտեղ հանքի պոչամբարն է լինելու: Իսկ հեռուի բարձունքում` կուսական անտառն էր, որը հատւում է ու դեռ պէտք է հատուի:

Ով աչք ունի՝ թող տեսնէ

ՎԱՐԴԱՆ ՄԱՏԹԷՈՍԵԱՆ

Ի տարբերութիւն կուսակցական յայտնի քայլերգի տողերուն, «շահագործող ցեցեր»ը այս անգամ կարծես չեն ուզեր վատնել մեր դիզած քրտինքն ու արիւն վաստակը, եւ չոր հացի բաժին հանել։ Այս զարմանալի իրողութիւնը արժանացած է «Նիւ Եորք Թայմզ»ի ուշադրութեան։
Սեպտեմբեր 10ին, ամերիկեան օրաթերթին խմբագրականներէն մէկը՝ «Լուսաւորեալ հարուստները կ՚ուզեն, որ հարկ գանձուի իրենցմէ» խորագրով, գրած էր հետեւեալը.
«Աշխարհի ամենահարուստ մարդոցմէն մէկ քանին կոչ կ՚ուղղեն հարուստներուն վրայ աւելի բարձր հարկեր հաստատելու։ Անոնք կը թուին ընդունիլ, որ տնտեսական անկումին բեռը միայն աղքատ ու միջին դասակարգերը պէտք չէ կրեն»։