Նոյն սպառնալիքը՝ 101 տարի անց

 ՍԵՒԱՆ ՏԷՅԻՐՄԵՆՃԵԱՆ

Վարչապետ Ա․ Տավութօղլու անպատասխանատու, միաժամանակ անբախտ յայտարարութիւն մը կատարեց Պինկէօլի մէջ։ Ակնարկելով ՀՏՓ-ին՝ ըսաւ հետեւեալը․ «Հայկական հրոսակախումբերու նման կը գործակցին ռուսերուն հետ»։

Խօսքի ազատութեան եւ մամուլի սեղմումները, քաղաքացիներու նոյնիսկ ապրելու տարրական իրաւունքին դէմ իրականացուող բռնարարքները, հետզհետէ միահեծան, անսանձ տիրապետութիւն մը հաստատելու փորձերը արդէն իսկ բաւարար հիմքեր կը ստեղծէին ԱՔՓ-ն համեմատելի դարձնելու համար Իթթիհատ եւ Թերաքքիի հետ։ Տավութօղլուի այս յայտարարութիւնն ալ կու գայ ահա պսակելու այդ բոլորը եւ ա՛լ աւելի համարձակութիւն տալու անոնց, որոնք արդարօրէն ձախաւեր Իթթիհատ մը կը տեսնեն ԱՔՓ-ի մէջ։

Հայը եւ հայը Սփիւռքում. երկու ճանապարհ

ԱՐՄԷՆ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ
 
Կա՞ յ արդեօք աւելի ուժեղ եւ աւելի տանջալի տառապանք, 

քան փախուստը հարազատ երկրից:

 Եւրիպիդես

1991 թուականին լինելով ԱՄՆ-ում, հիմնականում` Լոս Անջելեսում, ես որոշակի կարծիք կազմեցի տեղի հայկական գաղութի մասին: Ստորեւ ներկայացնում եմ իմ որոշ դիտարկումներ:

Նախնիք

ԱՀՄԷՏ ԱԼԹԱՆ

Թարգմանութիւն՝ «ՆՈՐ ՅԱՌԱՋ»

Ընդունինք, որ թուրքերս բան «հնարել»ու շատ կարողութիւն չունինք, բայց լաւ կը «յարմարցնենք»:
Թերեւս ալ այդ պատճառով է, որ ամենէն կոկոզաբանները ամենէն բարձր դիրքերու վրայ կը զետեղենք. թերեւս նոյնիսկ կը կարծենք, որ քաղաքականութիւնը «յարմարցնելու» մրցում է:
Մեր ամենէն լաւ «յարմարցուցած»ներուն մէջ Պատմութիւնը անկասկած առանձնայատուկ տեղ կը գրաւէ:

Հայոց եղեռնը եւ հնդիկները

ԱՐԾՈՒԻ ԲԱԽՉԻՆԵԱՆ



Հայոց ցեղասպանութեան հարիւրամեակի նախաշեմին էլ նորանոր իրողութիւններ եւ մանրամասներ են պարզւում՝ ընդգրկելով նոր, յաճախ անսպասելի ոլորտներ եւ աշխարհագրութիւն… Անցած տարի մեզ համար մեծ բացայայտում էր Երեւանում հիւրընկալուած հնդիկ ժամանակակից հռչակաւոր գրող Ամիթաւ Գոշի կարդացած զեկուցումը՝ «Գերութեան կապանքներ. հնդիկները եւ հայերը Ռաս ալ Այնի բանտային ճամբարներում՝ 1916-–1918 թթ.», որը նա ներկայացրեց «Լռեցնելու (եւ ձայն տալու) ռազմավարութիւններ» գիտաժողովում։ Հնդիկ գրողը տեղեկացրել է, որ 1916-ի Ապրիլին բրիտանա-հնդկական մեծաթիւ զինուած ուժեր Իրաքում յանձնուել են օսմանեան բանակին: Գերի ընկած հնդիկների մի մասին տարել են Սիրիայի հիւսիսում գտնվող Ռաս ալ Այն բնակավայրը՝ երկաթգծի շինարարութիւնում աշխատելու համար: Այս տարածքում գտնուող բանտային ճամբարներում հազարաւոր հայեր են եղել: Հնդիկների եւ հայերի ճամբարները մօտ են եղել, եւ բանտարկեալների կեանքը երբեմն միահիւսուել է: Տասնամեակներ անց Բենգալական շտապ օգնութեան մարմնի կամաւորներից Սիսիր Սարբադհիքարին գրել է պատերազմական տարիների յուշեր՝ հիմնուած իր օրագրի վրայ, որը նա պահել է Մերձաւոր Արեւելքում եղած ժամանակ: Բենգալերէն գրուած այս գիրքն ունեցել է  մասնաւոր հրատարակութիւն՝ 1958-ին: Այն գրեթէ ուշադրութեան չի արժանացել եւ շուտով մատնուել է մոռացութեան: Եւ ահա Ամիթաւ Գոշն իր զեկուցման մէջ ներկայացրել է Սարբադհիքարի յուշերում գերութեան տարիներին հայերի հետ նրա  հանդիպումները: