Խառնիճաղանճ... աղէտալի (Եղեռնը՝ ոճի՞ր, թէ՞...)

ՅԱՐՈՒԹԻՒՆ ՔԻՒՐՔՃԵԱՆ

   

La Malédiction de la «Catastrophe» [1]: Յուզական լիցքով հարուստ այսպիսի խորագիր, ընկերացած ակադեմական լրջութիւն թելադրող ստորագրութեան մը, ինչպիսին՝ Արմէն-Գլօտ Մութաֆեանինը,- ինքնին զարմանք ու հետաքրքրութիւն առթող երեւոյթ է: Իսկ խորագիրի բառերէն երկրորդը գրկող չակերտները կը յուշեն քիչ-շատ ուշադիր ընթերցողին, որ վաստակաւոր պատմաբան մը յուզելու ատակ երեւոյթը կը պատկանի լեզուական-եզրաբանական ոլորտին:

Հարցազրոյց պատմաբան Արմէն Մութաֆեանի հետ

«Նոր Յա­ռաջ» - Ի՞նչ կը մտա­ծէք վեր­ջերս մա­մու­լի մէջ տա­րածում գտած այն կար­ծի­քին գծով, որուն հա­մաձայն Հա­յաս­տա­նի իշ­խա­նու­թիւնը պէտք է, իբր կա­յացած պե­տու­թիւն, յանձն առ­նէ Հա­յաս­տա­նի տնտե­սական եւ ռազ­մա­վարա­կան կա­րիք­նե­րը, որ­պէսզի Սփիւռքը կա­րենայ հո­գալ իր հա­մայնքա­յին ու մշա­կու­թա­յին կա­ռոյցնե­րուն ծախ­սե­րը։

Արմէն Կլոդ Մութաֆեան. «Կայ պատմական Սփիւռքը եւ նոր եկած Սփիւռքը, որոնք չեն հաշտւում»

ՄԵՐԻ ՄԱՄԵԱՆ

 

Արմէն Կլոդ Մութաֆեանը ֆրանսահայ պատմաբան, հայագէտ է, Սորբոնի համալսարանի պրոֆեսոր: Նարեկացի Արուեստի Միութիւնում տեղի ունեցած իր դասախօսութեան ժամանակ նա տարանջատեց Սփիւռքի հայ գաղթօջախների երեք տեսակ: Առաջինը` քաղաքական, երբ մասնաւորապէս ցեղասպանութիւնից յետոյ հայերը այլ երկրներ են արտագաղթել, երկրորդը` մշակութային, որտեղ պետականութեան բացակայութեան ընթացքում հայ մշակոյթը զարգացել է, եւ տնտեսական, երբ սոցիալ-տնտեսական դրութեան պատճառով մարդիկ արտագաղթում են Հայաստանից: «Հետք»ի հարցերին պատասխանում է Արմէն Կլոդ Մութաֆեանը: