Բացուած է վարագոյրը Հայկական Ցեղասպանութեան առնչուող ՀՅԴ-ի արխիւներուն վրայ

ԵՍԱՅԻ ՀԱՒԱԹԵԱՆ

Ա. «ՆԻՒԹԵՐ Հ. Յ. ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹԵԱՆ ՊԱՏՄՈՒԹԵԱՆ ՀԱՄԱՐ» ՀԱՏՈՐՆԵՐՈՒ ՇԱՐՔԸ

Քանի մը տասնամեակներէ ի վեր ՀՅԴ  Բիւրոյի որոշումով կը հրատարակուի «Նիւթեր ՀՅ Դաշնակցութեան պատմութեան համար» հատորներու շարքը, որ արխիւային նիւթերով կը ներկայացնէ կուսակցութեան անցած ճանապարհը 1890-ական թուականներէն սկսեալ:

Այս նիւթերը այնքան առնչուած են հայոց պատմութեան վերջին հարիւրամեակի անցուդարձերուն հետ, որ կարելի չէ զատորոշել բաժանման գիծը` կուսակցութեան պատմութեան եւ հայոց պատմութեան միջեւ: Ճիշդ այս պատճառով այս հրատարակութիւնը դարձած է ո՛չ միայն կարեւոր եւ օգտակար Հ. Յ. Դաշնակցութեան պատմութեան համար, այլ մանաւանդ խիստ այժմէական` մեր պատմութեան վերջին ժամանակաշրջանի դէպքերը յստակացնելու համար:

ՀՅԴ արխիւներուն մասին (Վարագ Գեթսեմանեանի յօդուածին առիթով)

ՎԱՉԷ ԲՐՈՒՏԵԱՆ

 

Վերջերս մամուլին մէջ լոյս տեսաւ երիտասարդ պատմաբան եւ գիտաշխատող Վարագ Գեթսեմանեանի «Արխիւային ռազմավարութիւն» խորագիրով յօդուածը, որ կը սկսի «Դաշնակցութեան արխիւները բա՞ց են թէ փակ, հասանելի՞ են թէ ոչ» հարցադրումով: Ան կը շարունակէ՝ ըսելով. «Ահա հարց մը որ յաճախ օրակարգի վրայ է մանաւանդ ակադեմական շրջանակներու հաւաքներու, քննարկումներու եւ գիտաժողովներու ընթացքին»:

Նոյն այդ շրջանակներէն ներս այս հարցին օրակարգի վրայ ըլլալէն տեղեակ եղած եմ, մանաւանդ այն տարիներուն, երբ անձնապէս իբրեւ պատասխանատու առնչուած եմ ՀՅԴ Արխիւին:

Արխիւային ռազմավարութիւն

ՎԱՐԱԳ ԳԵԹՍԵՄԱՆԵԱՆ

 

Դաշնակցութեան արխիւները բա՞ց են, թէ՞ փակ, հասանելի՞ են, թէ՞ ոչ: Ահա հարց մը, որ յաճախ օրակարգի վրայ է մանաւանդ ակադեմական շրջանակներու հաւաքներու, քննարկումներու եւ գիտաժողովներու ընթացքին: Դժբախտաբար այս վերջին մէկուկէս տասնամեակին սոյն հարցադրումը իբրեւ քաղաքական լծակ կ’օգտագործուի թրքական ժխտողական մեքենային կողմէ, երբ Պոլսոյ մէջ գտնուող օսմանեան արխիւներուն հասանելիութեան դիմաց ՀՅԴ արխիւներուն «անմատչելի» կարգավիճակը կ՛որակուի որպէս հայկական կողմի դժկամութիւնը` «քննարկելու» կամ «ուսումնասիրելու» 1915-ի «դժբախտ դէպքերը»:

Դաշնակցութեան արխիւներում՝ Երուանդ Փամպուքեանի հետ

ԹԱԹՈՒԼ ՅԱԿՈԲԵԱՆ

Փոքրամարմին, կեանքով լի այս մարդը աշխատում է առաւօտից կէս գիշերն անց: Նա աշխատում է Բէյրութի հայկական նշանաւոր Ճեմարանի գրադարանում, երեկոյեան ժամերին, դէպի Միջերկրական նայող Մզհերի իր տան պատշգամում, ժամանակ առ ժամանակ՝ ամերիկեան Բոստոն քաղաքի Հ.Յ.Դ. արխիւներում: 81ամեայ պատմաբան եւ մեր ժամանակների լաւագոյն հայագէտներից Երուանդ Փամպուքեանը ոչ միայն լաւ պատմաբան է, այլ նախ եւ առաջ՝ լաւ մարդ, ընկեր ու բարեկամ: Հայոց պատմութեան եւ հայագիտութեան վերաբերեալ շուրջ երեք տասնեակ գրքեր է կազմել ու խմբագրել: Այսօր նա վեր է հանում Դաշնակցութեան արխիւները, որոնք հատորների շարքով հրատարակում է Համազգայինի «Վահէ Սէթեան» հրատարակչութիւնը՝ «Նիւթեր Հ. Յ.  Դաշնակցութեան պատմութեան համար» խորագրով: