Աշխարհիկ հոգեհանգիստ՝ «Բազմավէպ»-ի խմբագիրներուն համար

ԼԵՒՈՆ ՇԱՌՈՅԵԱՆ

Եթէ հնդկահայերը խլեցին հայերէն անդրանիկ թերթը հրատարակելու պատիւը (1794, Մատրաս), ապա Ս. Ղազարու Մխիթարեաններն ալ կրնան հպարտանալ ԱՌ ԱՅՍՕՐ հայերէն երիցագոյն ու ամենաերկարակեաց պարբերականը դիեցուցած ու ապրեցուցած ըլլալու իրողութեամբ։
Խօսքը կը վերաբերի «Բազմավէպ»-ին։
Բացառիկ երեւոյթ մըն է սա,— ըստ Հ. Լեւոն Զէքիեանի մէկ հաստատումին՝ «Բազմավէպ» ոչ միայն Իտալիոյ մէջ ցայժմ հրատարակուող թերթերուն նահապետն է, այլեւ չորրորդը՝ աշխարհի հնագոյն պարբերականներուն։
Շուրջ 175 տարիէ ի վեր այս պարբերաթերթը կը քալէ հայ կեանքին հետ անխափան։

Մխիթարեան միաբանութեանը նուիրուած ֆրանսերէն նոր հատոր

Ա. Բ.

 

Մխիթարեան միաբանութեան համար յոբելեանական այս տարում Լիոնում գործող «Հայկական աղբիւրներ» մշակութային ընկերակցութիւնը անցեալ ամիս հրատարակել է «Մխիթարեան հայրերի յոբելեանը. Սուրբ Ղազարի միաբանութեան Մայրավանքի երեքհարիւրամեակը, 1717-2017» ժողովածուն: Հատորը համակարգել են ֆրանսիացի հայագէտ Բեռնար Ութիէն եւ լիոնաբնակ պատմաբան Մաքսիմ Եւադեանը (որոնք նաեւ նախաբանի հեղինակներն են)՝ ականաւոր գիտնական, հայագէտ, Վենետիկի Մխիթարեան միաբանութիւնում Վատիկանի պատուիրակ Լեւոն արք. Զէքիեանի ղեկավարութեամբ:

«Վենետիկի Մխիթարեան միաբանութիւն-300» խորագրով միջազգային գիտաժողովը Երեւանի մէջ

Հոկտեմբեր 24-ին, Սուրբ Ղազար կղզիին մէջ Մխիթարեան միաբանութեան հաստատման 300-ամեակին նուիրուած ձեռնարկներու ծիրին մէջ, ՀՀ Սփիւռքի նախարարութեան, ՀՀ Գիտութիւնների ազգային ակադեմիայի (ԳԱԱ) հայագիտական եւ հասարակական գիտութիւններու բաժանմունքի, Երեւանի պետական համալսարանի, Մեսրոպ Մաշտոցի անուան հին ձեռագիրներու հիմնարկ-մատենադարանի, Վենետիկի Մխիթարեան միաբանութեան նախաձեռնութեամբ եւ ՀՀ Կրթութեան եւ գիտութեան նախարարութեան Գիտութեան պետական կոմիտէի աջակցութեամբ ՀՀ ԳԱԱ նախագահութեան նիստերու դահլիճին մէջ սկսած է «Վենետիկի Մխիթարեան միաբանութիւն-300» խորագրով միջազգային երկօրեայ գիտաժողովը:

Արփիկ Միսաքեան եւ իր օրինակը

ՎԱՐԴԱՆ ՄԱՏԹԷՈՍԵԱՆ

Ճակատագիրը նման խաղեր ունի։

Արփիկ Միսաքեան «Յառաջ»ի վերջին թիւը (22.214) լոյս կ՚ընծայէր Շաբաթ, 30 Մայիս – Կիրակի, 31 Մայիս 2009 թուականով։ Ներքին էջերուն նիւթերը, ըստ սովորութեան, եւ թերեւս առաջին էջին մէկ մասը, ներառեալ Ա.Մ.ի «Խօսք հրաժեշտի»ն, որուն կցուած էր («Յառաջ»ը հազուադէպ լուսանկարներ կը տպէր) հիմնադիր Շաւարշ Միսաքեանի լուսանկարը՝ իր գրասեղանին առջեւ, պէտք է աւարտած ըլլային Մայիս 28ին։ Հայաստանի անկախութեան 81րդ տարեդարձի օրը կը սկսէր փակումը Սփիւռքի միակ անկախ օրաթերթին (Պոլիսը դեր չէր սկսած բանավիճիլ Սփիւռք ըլլալու թէ չըլլալու մասին)։

Դարաշրջան մը կ՚աւարտէր։

Վենետիկեան Օգոստոս

ԱՐԾՈՒԻ ԲԱԽՉԻՆԵԱՆ

Դասեր հայագիտութեան եւ մարդկայնութեան

Ընտանիքը եւ նրա հայրը

Ժամանակին ֆրանսուհի նշանաւոր գրող տիկին դը Ստալը հետեւեալ միտքն է արտայայտել. «Ճամբորդելը ապրել է: Իտալիայում ճամբորդելը երկրի վրայ արքայությունից կանխավճար առնել է»:

Ասուածը մասնաւորապէս ճշմարիտ է Վենետիկի՝ աշխարհում նմանը չունեցող այդ քաղաքի համար: Մանաւանդ եթէ եղանակը բարեհաճ է եւ շրջապատուած ես մէկը միւսից հաճելի անձանցով...

Այս զգացողութիւնն ունեցան Վենետիկի «Պո-Արաքս» մշակութային ընկերակցութեան կազմակերպած Կա Ֆոսկարի համալսարանի հայ լեզուի եւ մշակոյթի ամառային խտացեալ դասընթացի այս տարուայ մասնակիցները՝ ուսուցիչ թէ ուսանող: Տասնչորս երկրից ժամանած վաթսունից աւելի հայ եւ այլազգի ուսանողները դասընթացի երեք շաբաթների ընթացքում ոչ միայն դրեցին հայերէնի հիմքերը կամ կատարելագործեցին իրենց լեզուաիմացութիւնն ու հայագիտական գիտելիքները, այլեւ Իտալիո՝ՙ ամէն ինչով գեղագէտ իրականութեան մէջ ձեռք բերեցին մարդկային եւ միջմշակութային շփումների անկրկնելի փորձառութիւն: Ինչպէս նկատեց ուսանողներից մէկը. «Սկիզբը մենք ծանօթներ էինք, յետոյ դարձանք բարեկամներ, իսկ վերջը ընտանիքի պէս եղանք»:

Լեւոն արք. Զէքիեան՝ Պոլսոյ Հայ Կաթողիկէ Թեմի առաքելական կառավարիչ

Չորեքշաբթի, 21 Մայիսին, Փռանկիսկոս Պապը Լեւոն Պօղոս վրդ. Զէքիեանը նշանակեց Պոլսոյ Հայ Կաթողիկէ արքեպիսկոպոսական թեմի առաքելական կառավարիչ, անոր շնորհելով արքեպիսկոպոսի տիտղոսն ու աստիճանը:

Հայր Լեւոն Զէքիեան. «Շատ կարեւոր է որ ձերբազատինք ընկճուածութենէն, կոտրուած ըլլալու, բեկուած եւ ճզմուած ըլլալու հոգեբանութենէն»

ՍԱԳՕ ԱՐԵԱՆ

Այսօրուան արիւնլուայ Մերձաւոր Արեւելքին մէջ, նկատի առնելով Արեւմուտքի վարած քաղաքականութան կարճատես եւ մանաւանդ անձնասպան քաղաքականութիւնը որով հրահրեց իսլամական աշխարհին մէջ ամէնէն կատաղի և մոլեռանդ ոյժերը, Հայր Լեւոն Զէքիեանի համար կարեւորագոյն յոյսը նոյնինքն բարեպաշտ իսլամներն են, որոնք պիտի պայքարին ծայրայեղականներուն դէմ եւ իրենց ժողովուրդին բացատրեն որ անոնց արարքները մեծագոյն մեղանչում են իսլամներու սուրբ գրքին՝ Ղուրանին դէմ:

Հայագէտ եւ աստուածաբան Հայր Լեւոն Զէքիեանը երկար տարիներ վարած է Վենետիկի հայագիտական ամպիոնի վարիչի պաշտօնը: Ան նաեւ Վենեթոյի գիտութեան, գրականութեան եւ արուեստի հիմնարկի թղթակից անդամ է եւ «Պո Արաքս» մշակութային ընկերութեան հիմնադիր անդամ: Խօսակիցս հարիւրէ աւելի գիտական յօդուածներու եւ գիրքերու հեղինակ է: Վերջերս Երեւան այցելած Հայր Լեւոն Զէիքեանի հետ տեղի ունեցած զրոյցին հիմնական նիւթը սեւեռեցաւ Հայոց Ցեղասպանութեան թեմային, այդ խնդրի անցած ճանապարհին ու նաեւ Միջին Արեւելքի հայ գաղութներու այսօրուան խնդիրներուն վրայ: Ահա զրոյցը.

70ամեակ. պրոֆեսոր Հայր Պօղոս Լեւոն Զէքիեան

ԱՐԱ ԶԱՐԵԱՆ

Այս տարուայ Դեկտեմբերի 11-ին Վենետիկի Քա Ֆոսքարի պետական համալսարանի Քա Կապելլօ բաժանմունքի Աուլա Բարատտոյի անուան նիստերի դահլիճում տեղի ունեցաւ ականաւոր հայագէտ, լեզուաբան, աստուածաբան, գրականագէտ, հայոց լեզուի ու գրականութեան ամբիոնի երկարակեաց վարիչ` պրոֆ. Պօղոս Լեւոն Զէքիեանին նուիրուած երեկոյթ: Առիթը` հայագէտի ծննդեան 70-ամեակն էր եւ երկարատեւ ու բեղմնաւոր աշխատանքային գործունէութեան պաշտօնական աւարտը համալսարանական ատեանում:

Վենետիկի ամառնային հայագիտական դասընթացքին մասին՝ 25ամեակի սեմին

«Հայրենիք» շաբաթաթերթի Նոր Տարուան բացառիկին մէջ (Յունուար 2010) լոյս տեսած է Վենետիկի պետական համալսարանի հայոց լեզուի եւ գրականութեան ամպիոնի վարիչ Հ. Լեւոն Զէքիեանի հետ հարցազրոյց մը, ուր ան կ՚անդրադառնայ 1986ին հիմնուած՝ Վենետիկի համալսարանի հայագիտական ամառնային դասընթացքի գործունէութեան։  Ստորեւ կու տանք զայն ամբողջութեամբ, իր շահեկանութեան համար.-