ՍՈՒՐԷՆ Թ. ՍԱՐԳՍԵԱՆ
Մերօրեայ քաղաքական զարգացումներն ուղղակի պարտադրում են պատմութեան մանրակրկիտ իմացութիւնը, քանի որ ամէն ինչ եւ յատկապէս պատմութիւնն այսօր առաւել քան քաղաքականացուած է: Մեր եկուոր հարեւանները, փորձելով ներկայանալ տեղացիներ եւ ոչ մի չափանիշ հաշուի չառնելով, աղաւաղում են պատմութիւնը եւ հազար ու մի անհիմն «փաստարկներով» փորձում սեփականել ժողովրդիս անցեալն ու նոյնիսկ «տէր դառնալ» նրա ապագային: Այս հարցերում, անկասկած, մեղքի իրենց բաժինն ունեն Խորհրդային կայսրութիւնը եւ ժամանակին նրանում հաստատուած կուսակցական մենատիրութիւնը: Որովհետեւ այդ համակարգը ոչ միայն արգելում էր ուսումնասիրել շատ հարցեր, այլեւ պատմագիտութեանը պարտադրում էր ողջ անցեալը «յարմարեցնել» դասակարգային պայքարի ելակէտին եւ Ռուսաստանին ու նրա պատմութեանը սազական զգեստներ «հագցնել»:
