Լեզուի կոմիտէն ներկայացնում է տարածուած օտար բառերի հայերէն համարժէքները

ԼԵԶՈՒԻ ԿՈՄԻՏԷ

ՅՈՐԴՈՐԱԿ ՀԱՅԵՐԷՆ ԸՆԴՈՒՆԵԼԻ ՀԱՄԱՐԺԷՔՆԵՐ ՈՒՆԵՑՈՂ
ՕՏԱՐ ԲԱՌԵՐԻՑ ԽՈՒՍԱՓԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

Յայտնի իրողութիւն է, որ լեզուներն առանց փոխառութիւնների չեն լինում: Դրանք եղել են, կը լինեն եւ մերժելի չեն, եթէ անհրաժեշտաբար են փոխառուել: Իրողութիւն է նաեւ, որ ամէն լեզու փորձում է հնարաւորինս զերծ մնալ օտար բառերից՝ ստեղծելով դրանց համարժէքները: Երբ տուեալ լեզւում ստեղծւում է համապատասխան բառը, որը հասարակութիւնն ընդունում է, փոխառութիւնը դառնում է օտարաբանութիւն:

Ի տարբերութիւն փոխառութեան՝ օտարաբանութիւնը մերժելի է, որովհետեւ նախընտրելով օտարաբանութիւնը՝ նսեմացնում ենք մայրենի լեզուն, խանգարում նրա բնականոն ընթացքը:

Հայերէն շատ բառեր, ցաւօք, երբեմն անտեսւում են:
Նկատի ունենալով վերը ասուածը՝

ՅՈՐԴՈՐՈՒՄ ԵՆՔ
ստորեւ բերուած օտար բառերի փոխարէն գործածել հայերէն համարժէքները.

Գովք օտարաբան հայերէնի

ՎԱՐԴԱՆ ՄԱՏԹԷՈՍԵԱՆ

Յաճախ կ՚իմանանք բանաւոր ու գրաւոր տրտունջներ՝ արեւելահայերէնի մէջ անհարկի օտար բառերու ներկայութեան մասին, իսկ երբեմն՝ անհարկի հայացումներու ներկայութեան մասին։ Վերջին տեսակին կը պատկանի Մերուժան Յարութիւնեանի յօդուածը՝ «Մեր դասագրքերի սարսափելի լեզուն», «Գրական թերթ»ի Մայիս 25, 2012ի թիւին մէջ։

Ըստ համալսարանի անձնակազմի կայքէջին տեղեկութիւններուն, հեղինակը 1971էն ի վեր Երեւանի պետական համալսարանի բնագիտութեան ճիւղի «Ընդհանուր բնագիտութեան եւ աստղաբնագիտութեան» ամպիոնի ասիստենտ (օգնական դասախօս) է, ուր ընդհանուր եւ տեսական բնագիտութեան դասընթացքներ կու տայ։ Իր գիտական հետաքրքրութիւններուն բնագաւառն է՝ «օպտիկա, ֆոտոնիկ բիւրեղների օպտիկա, երկնային ֆիգուրների հաւասարակշռութիւնը եւ կայունութիւնը, դիֆրակցիոն ճառագայթում, գրաւիտացիայի տեսութիւն»։ Ահա թէ ինչու յօդուածը գլխաւորաբար կը կեդրոնանայ բնագիտութեան վրայ։ Պիտի անդրադառնանք անոր, հետեւելով Մ. Յարութիւնեանի ենթախորագիրներուն։