ԱՐԾՈՒԻ ԲԱԽՉԻՆԵԱՆ
Աւելի քան երեսունհինգ տարի լիբանանաբնակ կինոբեմադրիչ եւ արտադրիչ Նիկոլ Պեզճեանը
խաղարկային եւ վաւերագրական աշխատանքներով կինոէկրանին է փոխադրում հայ
Սփիւռքի զանազան երեսակները: 1980-ականներին ԱՄՆ-ում նա ստեղծեց «Մոխրագոյն
ձիու ժամը» եւ «Սիսեռ» գեղարուեստական շարժանկարները, որոնք արտայայտում
են Նոր Աշխարհում ինքնահաստատուել փորձող մերձաւորարեւելցի հայ գաղթական
երիտասարդների ձգտումները, իսկ նրա «Վարդագոյն փիղը» կարելի է համարել
Սփիւռքի առաջին հայալեզու արթհաուզ կինոնկարը: Վերադառնալով Մերձաւոր
Արեւելք՝ Պեզճեանը ստեղծեց հայ մշակոյթի տարբեր կողմերն արտացոլող «Ծիրանով
լի ճանապարհը», «Աւիւն», «Միւռոն» բանաստեղծական շնչով ֆիլմերը: Նա նաեւ
ցաւոտ խնդիրներ բարձրաձայնող արուեստագէտ է, որը «Շնորհակալութիւն, տիկնայք
եւ պարոնայք» փաստագրութեամբ ամենայն «անողոքութեամբ» վաւերագրեց
Լիբանանում ապաստանած սիրիացի փախստականների պայքարն ու դիմադրութիւնը, իսկ
«Այս օրուանից յետոյ» ֆիլմով հմտօրէն բացայայտեց հայոց անցեալի անծանօթ
էջերից մէկը՝ հայ երեխաներին թուրքացնելու նպատակով Անթուրայի (Լիբանան)
որբանոցում առկայ գործունէութիւնը: Ուստի եւ անակնկալ չէր «Տաճար լուսոյ»
ֆիլմում շարժանկարչի կինոանդրադարձը նաեւ հայութեան վերջին տասնամեակի
ցաւոտ խնդիրներից մէկին՝ Մելգոնեան Կրթական Հաստատութեան հեռաւոր ու ոչ վաղ
անցեալին եւ (աւաղ) գոյութիւն չունեցող ներկային:
