ՍՈՒՐԷՆ Թ. ՍԱՐԳՍԵԱՆ
Աշխարհասփիւռ հայ ժողովուրդը մայր հայրենիքում եւ Սփիւռքում այս օրերին տօնում է հայոց պետականութեան վերակերտման 100-ամեայ պանծալի յոբելեանը: Ամէնուրեք աննախադէպ աշխուժութիւն է ու իւրայատուկ մրցակցութիւն: Ով աւելի շատ բան կ՚ասի, ով աւելի հաւաստի փաստեր կը վկայակոչի ու աւելի վստահելի գործիչներից յղումներ կ՚անի եւ ցոյց կը տայ, որ Հայաստանի Առաջին Հանրապետութիւնը երկար ու ձիգ ընդմիջումից յետոյ համայն հայութեան ոգու ճիչն էր, պոռթկումն ու աշխարհի քաղաքակիրթ ժողովուրդների շարքում հաւասարի կարգավիճակով իր երթը շարունակելու առհաւատչեայ:
Երբեմն-երբեմն լսւում են ձայներ, որոնք օրիգինալ երեւալու մարմաջով տարուած, իրենց նվնվոցներով փորձում են «ցոյց տալ», որ այդ անկախութիւնը մեզ «նուիրել են» ոչ այլ ոք, քան ցեղասպան թուրքերը: Աւելին, երբեմն ամենալուրջ դէմք ընդունելով նրանք վկայակոչում են օտարների կողմից հէնց այս պատմական հեռուի համար սարքուած փաստաթղթեր եւ «ապացուցում անապացուցելին»: Թերթային յօդուածի ծաւալները թոյլ չեն տալիս աւելի ընդարձակ քննարկել հիմնախնդիրը, այլապէս բաւականին հեշտութեամբ ի ցոյց կը դրուէին մի քանի վաւերագրերի կեղծ եւ սնանկ լինելն ու դրանց հաւատացողների ու անհարկի վկայակոչողների մոլորութիւնը:
Երբեմն-երբեմն լսւում են ձայներ, որոնք օրիգինալ երեւալու մարմաջով տարուած, իրենց նվնվոցներով փորձում են «ցոյց տալ», որ այդ անկախութիւնը մեզ «նուիրել են» ոչ այլ ոք, քան ցեղասպան թուրքերը: Աւելին, երբեմն ամենալուրջ դէմք ընդունելով նրանք վկայակոչում են օտարների կողմից հէնց այս պատմական հեռուի համար սարքուած փաստաթղթեր եւ «ապացուցում անապացուցելին»: Թերթային յօդուածի ծաւալները թոյլ չեն տալիս աւելի ընդարձակ քննարկել հիմնախնդիրը, այլապէս բաւականին հեշտութեամբ ի ցոյց կը դրուէին մի քանի վաւերագրերի կեղծ եւ սնանկ լինելն ու դրանց հաւատացողների ու անհարկի վկայակոչողների մոլորութիւնը: