ՍԵԴԱ ՕՀԱՆԵԱՆ
2004 թուականին Երեւանի մէջ լոյս է տեսած
«Հայաստան-Ճապոնիա» երկլեզու (հայերէն-ճափոներէն) ժողովածուն, որ կ՚ընդգրկէ
հայ եւ ճափոնցի ժողովուրդներու միջեւ եղած ամենատարբեր առնչութիւններու
վերաբերեալ մասնագէտներու յօդուածներ: Կը թուէր, թէ այդ ժողովածուէն ետք
նիւթը սպառած պիտի ըլլար, քանի որ Ճափոնի հետ հայ ժողովուրդի
յարաբերութիւններու պատմութիւնը համեմատաբար նոր է (սկիզբ կ՚առնէ ընդամէնը
19-րդ դարէն): Սակայն 2017-ին լոյս տեսած եւ 2018-ին վերահրատարակուած Արծուի Բախչինեանի «Հայ-ճապոնական պատմական եւ մշակութային առնչութիւնները»
ուսումնասիրութիւնը ցոյց կու տայ, որ տակաւին չբացայայտուած բազմաթիւ
տեղեկութիւններ կան, որոնց շրջանառումը նորովի կը ներկայացնէ այդ կապերու
պատմութիւնը: