Այցերու գումար - Total Pageviews - Total de visitas

31.8.12

Teotig: The First Historian of Armenian Printing

Vartan Matiossian

The name Teotig meant little to the English reader until the recent publication of volume II of Rita Soulahian Kuyumdjian’s Trilogy – April 24, 1915, which includes Teotig’s biography and Soulahian Kuyumdjian’s translation of Monument to April 11, Teotig’s compilation of biographies of intellectuals who were victims of the Genocide.

Armenian Printing in America (1857-1912)

Teotig
Translated and edited by Vartan Matiossian

New York
The first Armenian to set foot in this populous metropolis of the United States was a teenager called Khachadour Vosganian, who arrived in 1834 to pursue higher education. Back in Constantinople, he had published the newspaper Ազդարար Բուզանդեան (Aztarar Puzantian (1), “Byzantine Monitor,” 1840). Following his steps, many Armenians immigrated to the New World to study in the universities.

29.8.12

Սուրիահայերու թեման՝ մեր մամուլի աղացին մէջ

 
ՅԱԿՈԲ ԱՒԵՏԻՔԵԱՆ

Իրեն կարեւորութիւն տուող իւրաքանչիւր լրատուամիջոց այս օրերուն կը զբաղի սուրիահայերու վիճակով, կը զբաղի այնպէսՙ ինչպէս կարող ենք զբաղիլ հայերս, այսինքն, ինչպէս Շ. Շահնուրը կ՚ըսէր. «Աստուած գիտէ թէ ինչպէս»: Անլուրջ, անհոգի, անտեղեակ: Ամէն մէկը իր սեփական տան տանիքէն: Ոմանց համար ատիկա առիթ է Սփիւռքի նախարարութիւնը հերթական անգամ քննադատելու, ուրիշներու համարՙ ողջ կառավարութիւնը «անգործութեամբ» մեղադրելու, այլոց համարՙ տեղւոյն ազգային իշխանութիւններն ու աւանդական կուսակցութիւնները քննադատելու: Ոմանք ալ, օրախնդիր այդ թեման իրենց լրատուամիջոցի էջերուն մէջ ամէն գնով արծարծ պահելու ցանկութեամբ, որեւէ ասուլիսի կամ հանդիպումի կ՚ուղարկեն անփորձ եւ անգիտակ լրագրող մը, որ կառչելով Դամասկոսէն կամ Հալէպէն նախորդ օրը կամ նախորդ ամիս Երեւան ժամանած հայրենակիցի մը օձիքէն, կը փորձէ «նիւթ» սարքել անոր ըսածներէնՙ անոնց խառնելով իր իմացածն ու չիմացածը:

28.8.12

Գովք օտարաբան հայերէնի

ՎԱՐԴԱՆ ՄԱՏԹԷՈՍԵԱՆ
Յաճախ կ՚իմանանք բանաւոր ու գրաւոր տրտունջներ՝ արեւելահայերէնի մէջ անհարկի օտար բառերու ներկայութեան մասին, իսկ երբեմն՝ անհարկի հայացումներու ներկայութեան մասին։ Վերջին տեսակին կը պատկանի Մերուժան Յարութիւնեանի յօդուածը՝ «Մեր դասագրքերի սարսափելի լեզուն», «Գրական թերթ»ի Մայիս 25, 2012ի թիւին մէջ։
Ըստ համալսարանի անձնակազմի կայքէջին տեղեկութիւններուն, հեղինակը 1971էն ի վեր Երեւանի պետական համալսարանի բնագիտութեան ճիւղի «Ընդհանուր բնագիտութեան եւ աստղաբնագիտութեան» ամպիոնի ասիստենտ (օգնական դասախօս) է, ուր ընդհանուր եւ տեսական բնագիտութեան դասընթացքներ կու տայ։ Իր գիտական հետաքրքրութիւններուն բնագաւառն է՝ «օպտիկա, ֆոտոնիկ բիւրեղների օպտիկա, երկնային ֆիգուրների հաւասարակշռութիւնը եւ կայունութիւնը, դիֆրակցիոն ճառագայթում, գրաւիտացիայի տեսութիւն»։ Ահա թէ ինչու յօդուածը գլխաւորաբար կը կեդրոնանայ բնագիտութեան վրայ։ Պիտի անդրադառնանք անոր, հետեւելով Մ. Յարութիւնեանի ենթախորագիրներուն։

27.8.12

Հայաստանի եւ արտասահմանի հայագէտներու միջեւ հեռացուածութեան պատճառները

ԱՆԻ ԵՂԻԱԶԱՐԵԱՆ
 
Ստորեւ տրուող հարցազրոյցը կատարուած է Միշիկընի համալսարանի (Տիրպորնի մասնաճիւղ) Հայագիտական Հետազօտութեանց Կեդրոնի տնօրէն, պատմաբան Արա Սանճեանի հետ։ 
 
- Պարոն Սանճեան, Հայաստանում ու արտերկրում հայագիտության զարգացումը ինչպէ՞ս էք գնահատում:
- Եթէ հայագիտութիւնը սահմանենք իբրեւ պատմական կամ ժամանակակից Հայաստանին, ինչպէս նաեւ առհասարակ հայ ժողովուրդի անցեալին ու ներկային առնչուող հումանիտար եւ հասարակական գիտութիւններու ամբողջութիւնը, ապա անոր զարգացման մակարդակը պէտք է քննել առնուազն երկու տարբեր հարթութիւններու վրայ։ Իսկ իբրեւ զարգացման չափորոշիչ պիտի ընդունիմ այն հանգամանքը թէ Հայաստանն ու հայութիւնը որքանո՛վ են ներկայ վերջին տարիներուն հրատարակուող գիտական գրականութեան մէջ` միջազգային յարգանք վայելող հրատարակչատուներու կողմէ լոյս ընծայուած գիրքերու եւ գրախօսուող կամ ազդեցութեան գործակից ունեցող միջազգային գիտական հանդէսներու մէջ հրապարակուած ուսումնասիրութիւններու ընդմէջէն։

25.8.12

Ընդդիմադիրները սպառնացած են կառավարամէտ հայ զինեալներու եւ ոչ թէ սուրիահայ համայնքին

Հայրենի բազմաթիւ լրատուամիջոցներ Ուրբաթ, Օգոստոս 24ի առաւօտէն կ՚ահազանգէին, թէ Սուրիոյ  «Յեղափոխութեան Գերագույն Խորհուրդ» կոչուած կառոյցը սպառնալից յայտարարութիւններ ուղղած էր հայ համայնքին` Պաշար ալ Ասատի իշխանութիւնը պաշտպանելու համար:
Արդէն Բերիոյ թեմի Առաջնորդարանի խօսնակը՝ Ժիրայր Ռէիսեան, հարցականի տակ դրած էր նման լուրերու վաւերականութիւնը։

24.8.12

Սուրիոյ համայնքին նպատակը խաղաղութեան վերահաստատումն է երկրին մէջ

«ԱՐՄԷՆՓՐԷՍ»
 

Սուրիոյ ընդդիմութեան կողմէ հայկական համայնքին սպառնալիք ներկայացնող որեւէ պաշտօնական յայտարարութիւն գոյութիւն չունի: «Արմենփրէս»ի հետ զրոյցին այս մասին հաւաստիացուց Հալէպի Ազգային Առաջնորդարանի մամլոյ խօսնակ Ժիրայր Ռէիսեանը` մեկնաբանելով Համացանցին մէջ տարածուած այն յայտարարութիւնը, որ իբր, Սուրիոյ «Յեղափոխութեան Գերագոյն Խորհուրդ» կոչուած կառոյցը կը սպառնայ սուրիահայ համայնքը` Պաշար ալ Ասատի իշխանութեան պաշտպանելու համար:

23.8.12

Family Tree of Languages Has Roots in Anatolia, Biologists Say

Nicholas Wade
 
Biologists using tools developed for drawing evolutionary family trees say that they have solved a long-standing problem in archaeology: the origin of the Indo-European family of languages.
The family includes English and most other European languages, as well as Persian, Hindi and many others. Despite the importance of the languages, specialists have long disagreed about their origin.
Linguists believe that the first speakers of the mother tongue, known as proto-Indo-European, were chariot-driving pastoralists who burst out of their homeland on the steppes above the Black Sea some 4,000 years ago and conquered Europe and Asia. A rival theory holds that, to the contrary, the first Indo-European speakers were peaceable farmers in Anatolia, now Turkey, some 9,000 years ago, who disseminated their language by the hoe, not the sword.

22.8.12

Հալէպի մէջ առեւանգում, պայթում եւ փրոփականտա


ՎԱՀԱԳՆ ՔԷՇԻՇԵԱՆ
 
Մինչ կը շարունակուի Հալէպի հետ կապ հաստատելու դժուարութիւնը, հասած տեղեկութիւնները գլխաւորապէս կարճ դէպքերու բացատրութիւններ են աւելի շատ քան պարագաներու ամբողջական պատկերացումներ:
Կ'ըսուի թէ քաղաքին մէջ սուր կերպով աճած են առեւանգումները, եւ գլխաւոր դրդապատճառը փրկագիներու միջոցաւ նիւթական շահ ապահովել է: Այս միջոցին ընդհանրապէս կը դիմեն խմբաւորումները երբ դրամական միջոցներու պակասը ըլլայ, ինչ որ է պարագան Սուրիոյ մէջ յեղափոխականներու ըստ երեւոյթին: Անշուշտ առեւանգումներէն զերծ չեն մնացած նաեւ հայեր, որոնք ճանչցուած են իրենց նիւթական պարագաներու լաւ ըլլալով: Մէկ պարագայի փրկագին հաստատուած էր երկու միլիոն սուրիական լիրա, որ համազօր է գրեթէ 30 հազար ամերիկեան տոլարի:

19.8.12

Սուրիահայութիւնը սնանկացած գաղափարախօսութիւններու միջեւ

ՅԱՐՈՒԹ ԷՔՄԱՆԵԱՆ

Սուրիոյ մէջ տեղի ունեցող վերջին մէկ ու կէս տարուան իրադարձութիւնները, առաւելաբար վերջին քանի մը շաբթուան Հալէպի զարգացումները, զանազան վատ հետեւանքներու կողքին գոնէ մէկ լաւ պտուղ տուաւ: Սուրիահայութեան թեման որոշ չափով դարձաւ մարդոց մտաւոր եւ բարոյական մակարդակի չափորոշիչը:

17.8.12

Exile and Memory in Contemporary Western Armenian Literature

Jennifer Manoukian


A thick stack of black and white photographs flutters to the floor. A man stands over the jumbled pile and, looking past bent corners and nibbled edges, sees dozens of faces staring up at him. These faces are vaguely familiar—an old neighbor, a distant cousin, an aunt who used to spend summers with him. Some photos land face down and, from his height, the man can just make out the names and dates scribbled in purple ink across the backs.
He kneels down and, with the tips of his fingers, quickly rakes the photographs into a haphazard mound. He leans over it to inspect the faces more closely and immediately a voice begins whispering in his ear. Memories begin to flood the room. But these memories are not his own; they belong to the men and women in the photos. This voice anchors them to a story, breathes life into their stoic faces and makes their one-dimensional images come alive. But it also transfers the crushing weight of their memories onto this man’s shoulders.
In these memories lie the aching pain and unrelenting torment of deracination and exile. Although this suffering is not his own, he treats it as if it were an indelible part of his personal experience, silently assuming the burden of memory and selflessly disregarding its psychological toll.

16.8.12

Is Western Condemnation of Cultural Destruction Reserved Only for Enemies?

Simon Maghakyan


International organizations, Western governments, and mainstream media are vociferously outraged–and rightfully so–over the recent destruction of majestic Sufi Muslim shrines by Islamist extremists in Timbuktu, Mali, mirroring the reaction to the Taliban’s 2001 demolition of two beautiful Buddha statues in Bamiyan, Afghanistan.
The violators of cultural rights in both instances are anti-Western, al-Qaeda-linked groups, and that alone seems to have merited the strong Western condemnation.
Otherwise, why has the West maintained its overwhelming silence regarding the complete destruction of the world’s largest medieval Armenian cemetery by Azerbaijan, a major energy supplier to, and arms purchaser from, the West?

14.8.12

Leading Muslim Cleric Issued Fatwa, Condemning Turks for Killing Armenians

Harut Sassounian
 
I recently came across an extremely significant Islamic document that severely criticizes Turks for using religion as a cover to killing Armenian Christians.
This rarely seen document is a Fatwa or religious decree issued in May 1909 by Grand Sheikh Salim al-Bishri of Egypt, condemning Turkish Muslims for massacring 30,000 Armenians in Adana, a major city in the Ottoman Empire.

13.8.12

Մինչեւ մեծ պաստառ

ԱԲՕ ՊՈՂԻԿԵԱՆ


Ահա առիթը կը ներկայանայ մեզի ու ընդամէնը մեզմէ կ՚ակնկալուի քանի մը հարցեր լուծել:
Խօսքը կը վերաբերի Հայկական Ցեղասպանութեան նիւթը շօշափող ոչ վաւերագրական, ոչ փաստաթղթային, վիպական աշխատանքի մը զանգուածային տարածումը ապահովելուն:
Քրիս Պոհճալեան անունով յայտնի հեղինակը գրած է «Աւազէ ամրոցի աղջիկները» անունով վէպ մը, որ հրատարակուած է «Տապըլտէյ Պուքս» միջազգային հրատարակչատան կողմէ եւ որ վաճառքի համար դուրս պիտի գայ Յուլիս 17ին:
Պոհճալեանի հեղինակած եօթը գիրքերը «Նիւ Եորք Թայմզ»ի ամէնէն շատ վաճառուած հրատարակութիւններու շարքին եղած են, եւ շատ հաւանաբար, իր այս վերջին գործն ալ արժանանայ նոյն ճակատագիրին:

Բաց նամակ «Ասպարէզ»ի խմբագիրին

«Ասպարէզ»ի յարգելի խմբագիր,
Կարդալով «Ասպարէզ»ի Յուլիս 11 համարի «Օրը Օրին» սիւնակի ձեր գրութիւնը, նախ ապշեցայ: Չկրցայ ըմբռնել, թէ ինչո՞ւ թերթին խմբագիրի ձեր հանգամանքով, աճապարանքով, լրջութեամբ պատասխանատուութիւն ստանձնած էք, տակաւին հրապարակ (շուկայ) չիջած ամերիկահայ անգլիագիր հեղինակ Քրիս Պոհճալեանի «Աւազէ դղեակի աղջիկները» խորագրուած, «սիրոյ պատմութեան վրայ հիմնուած, ոչ վաւերագրական, ոչ փաստաթղթային, (այլ պարզապէս) Ցեղասպանութեան նիւթը միայն շօշափող վէպին զանգուածային տարածումը ապահովելու» գործին մէջ, թելադրելով նաե՛ւ թերթին ընթեցողներուն՝ «Դրէք այս գիրքը ձեր սեղաններուն վրայ, կարդացէ՛ք եւ թող ձեր սիրելիները կարդան» եւ տակաւին ուրիշ բաներ:

12.8.12

«Հարսնաքար»ի գազանութեանը նախորդել էին Նեմեցի գազանութիւնները

ԱՐԹՈՒՐ ՅՈՎՀԱՆՆԻՍԵԱՆ

«Հարսնաքար» (այսուհետ` «Յանցաքար») ռեստորանային համալիրում բուժծառայութեան մայոր Վահէ Աւետեանին եւ նրա ընկերներին դաժանօրէն ծեծած, Վահէին նոյնիսկ մահուան դուռը հասցրած գազանները Հ[այաստանի] Հ[անրապետութեան] Ա[զգային] Ժ[ողովի] պատգամաւոր, Հ[այաստանի] Հ[անրապետական] Կ[ուսակցութեան] խորհրդի անդամ եւ Հ[այաստանի] Ֆ[ուտբոլի] Ֆ[եդերացիայի] նախագահ Ռուբէն Հայրապետեանի (Նեմեց Ռուբօ) հարազատ հոգեզաւակներն են կամ նեմեցիկներ: Ռուբէն Հայրապետեանը մէկ անգամ չի ապացուցել, որ անձամբ ինքը բռնութեան «մշակոյթի» կրողն է, ինքնադատաստանի կողմնակիցն ու իրականացնողը. «Չգիտէ՞ք` ես ինչ պիտի անեմ` պիտի պատժեմ, ծեծեմ, որ ասեն` ջութակ է նուագել, ա՛յ, էդ ժամանակ զարմացեք»,- 2011 թ. Սեպտեմբերի 23-ին հրաւիրուած մամուլի ասուլիսում թմրամոլների վերաբերեալ ասել է Ռուբէն Հայրապետեանը:

10.8.12

«Մտաւորական-մտաւորականութի՞ւն...»

ՊԱՐՈՅՐ ԱՂՊԱՇԵԱՆ
 
Մտաւորակա՜ն: Մտաւորականութի՜ւն։
Ո՞վ է մտաւորականը: Ի՞նչ է մտաւորականութիւնը։
Կար ժամանակ, հեռու թէ մօտիկ, երբ մտաւորականը՝ իր իսկական կոչումին մէջ էր, իսկ մտաւորականութիւնը՝ իր առաքելութեան, հոգ չէ թէ պայմանները ըլլային անձեռնտու կամ վիճակները՝ անմխիթարական։
Սակայն, ո՞վ էր գնահատողը մտաւորականը եւ ո՞վ էր մտաւորականութիւնը արժեւորողը։ Քիչեր։
Այդուհանդերձ, մտաւորականը կը մնար (մնաց) իր կոչումին կրողը, իսկ մտաւորականութիւնը՝ իր առաքելութեան։

5.8.12

Oligarchy on the Defensive

 Edmond Y. Azadian

While the Cold War is intensifying over the Syrian crisis, pitting again the old warriors against each other, an internal crisis is brewing in Armenia with broad ramifications; this time the oligarchy is on the defensive, mind you, not yet on the run.
In order to put the crisis in perspective a background flashback is warranted here.
Since Armenia emerged as an independent country, it claimed to have adopted the system of market economy, replacing the Soviet-style command economy. But it turned out that only the worst traits of capitalism were adopted and practiced giving rise to a sharp divide between the rich and the poor. A caste of oligarchs evolved, making its own rules of conduct and placing itself over the law and the constitution.

2.8.12

Armenia-Azerbaijan: The Risk of Lighting the Fuse

Marcelo Cantelmi
Translated by Vartan Matiossian

The evolution of the complex geopolitical table of the Southern Caucasus shows that any step involving the countries of that region must take different conflicting interests into consideration.

On June 4, 2012, U.S. Secretary of State Hillary Clinton arrived in Yerevan, capital of Armenia, as part of her tour of the Southern Caucasus that included Tbilisi, in Georgia, and Baku, in Azerbaijan.
But that day something else happened: three Armenian soldiers were killed in a strife with Azerbaijani soldiers in the borderline region of Tavush, on the northwest of the country. Several hours later, on June 5, five members of the military, this time Azerbaijani, died in two separated combats with Armenian troops near the city of Azhag (*), again in the northwest. Before that, in April, Armenia had denounced that Azerbaijani soldiers had opened fire against civilian targets, hitting an ambulance near the so-called contact line, as well as a school and a private car in the village of Aygepar. Three Armenian soldiers were in the car and all of them died.
The repetition of these grave incidents, which the interested parties blame on each other, reflects a dangerous broke of the ceasefire in force after the fierce war these countries fought between February 1989 and 1994 for the sovereignty of the Nagorno Karabagh enclave, leaving some 25,000 deaths. But it also shows the depth of the confrontation between both nations and the evidence that the state of war, technically ongoing, is hanging from an ever-thinning thread.

1.8.12

Syria's Community Spokesperson Discusses Crisis


There is no threat that the Armenian community in Syria will be displaced or vacated, the spokesperson for the Armenian Prelacy of Aleppo, Jirair Reyisian, said in an exclusive interview to Yerkir.am on Monday, July 30, 2012.
As news outlets report on the increasing tensions and bombings in Aleppo, Syria’s largest city and home to the largest concentration of Armenians in the country, the community has taken measures to help, strenghten and protect itself.